Czym jest prokura?


Prokura jest szczególnym rodzajem pełnomocnictwa, udzielanym przez przedsiębiorców. Osoba wymieniona w jego treści, zwana prokurentem, upoważniona jest do reprezentowania przedsiębiorcy we wszelkich sprawach sądowych oraz pozasądowych, a więc przed organami państwowymi, samorządowymi i innymi instytucjami. Zakres czynności podejmowanych przez prokurenta w imieniu przedsiębiorcy jest szeroki: może on zawierać umowy (np. najmu, sprzedaży, kredytu), wytoczyć powództwo czy też uczestniczyć w rozprawie.

 

I. Kto może udzielić prokury?

Prokury może udzielić wyłącznie przedsiębiorca, który podlega wpisowi do rejestru przedsiębiorców. Oznacza to, że aby określony podmiot był uprawniony do udzielenia prokury musi spełniać łącznie dwie przesłanki:

  1. posiadać status przedsiębiorcy – przedsiębiorcą jest natomiast osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, prowadzące we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową,

  2. podlegać obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców, a więc do Krajowego Rejestru Sądowego.

Podmiotami, które mogą udzielić prokury są przede wszystkim spółki prawa handlowego (osobowe i kapitałowe), spółdzielnie, przedsiębiorstwa państwowe, a także spółki europejskie. Natomiast w żadnym wypadku uprawnioną do udzielenia prokury nie będzie spółka cywilna, ponieważ nie posiada statusu przedsiębiorcy i nie podlega wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego.

 

II. Kto może zostać prokurentem?

Prokurentem może zostać wyłącznie osoba fizyczna, która posiada pełną zdolność do czynności prawnych. Jeśli przedsiębiorca upoważni osobę prawną bądź osobę fizyczną, jednak taką, która posiada ograniczoną zdolność do czynności prawnych, udzielona prokura będzie nieważna.

Nieważne będzie również udzielenie prokury osobie, która reprezentuje przedsiębiorcę na podstawie innego tytułu np. pełni funkcję członka zarządu, jest wspólnikiem spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub też komplementariuszem w spółce komandytowej.

Przepisy przewidują ponadto możliwość udzielenia prokury kilku osobom łącznie (tzw. prokura łączna) oraz kilku osobom oddzielnie. Przedsiębiorca udzielający prokury łącznej powinien w sposób wyraźny określić rodzaj czynności, które we wskazanych przypadkach umocowani prokurenci zobowiązani są dokonać razem. Określenie tych czynności należy zgłosić do rejestru przedsiębiorców. Jeśli w imieniu danego przedsiębiorcy działa kilku prokurentów, oświadczenia lub doręczenia pism, mogą być dokonywane wobec jednej z tych osób.

 

III. Zakres działania prokurenta

Udzielając prokury, przedsiębiorca upoważnia wybraną osobę fizyczną do dokonywania czynności sądowych i pozasądowych, związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Wśród czynności sądowych możemy wskazać np.:

  • sporządzanie i wnoszenie pozwów,

  • sporządzanie apelacji, zażaleń i innych pism procesowych,

  • zawieranie ugody,

  • udzielanie pełnomocnictw procesowych,

  • podejmowanie czynności w postępowaniu egzekucyjnym lub upadłościowym.

Prokurent może więc pełnić obowiązki pełnomocnika procesowego przedsiębiorcy.

Do czynności pozasądowych możemy natomiast zaliczyć np.:

  • zawieranie i rozwiązywanie umów,

  • udzielanie pełnomocnictw,

  • wystawianie weksli i czeków,

  • podpisywanie protokołów odbioru

Uwaga!

W przypadku przedsiębiorstwa rozbudowanego, w ramach którego funkcjonują wyodrębnione i samodzielne jednostki, zwane oddziałami, możliwe jest udzielenie prokury, ograniczonej swoim zakresem do spraw prowadzonych przez daną jednostkę. Taki rodzaj prokury nazywamy prokurą oddziałową.

Należy zaznaczyć, że prokurent nie może przenieść udzielonej mu prokury na inną osobę. Natomiast może on ustanawiać pełnomocnika do dokonania poszczególnej czynności lub pewnego rodzaju czynności.

 

IV. W jakiej formie należy sporządzić dokument?

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, udzielenie prokury powinno nastąpić na piśmie. W wypadku niezachowania formy pisemnej, prokura będzie nieważna. Nic nie stoi natomiast na przeszkodzie, aby przedsiębiorca udzielił prokury w formie szczególnej np. w formie pisemnej z poświadczonymi notarialne podpisami.

Aby udzielić prokury przedsiębiorca powinien złożyć prokurentowi oświadczenie woli we właściwej formie. Udzielenie prokury nie podlega opłacie. Jednakże podczas wykonywania przez prokurenta czynności wymagających załączenia przez niego dokumentu, wskazującego na jego umocowanie, niezbędne jest dokonanie opłaty skarbowej w wysokości 17 zł.

Przygotowując dokument należy zwrócić uwagę na następujące elementy:

  • podanie dokładnej daty udzielenia prokury,

  • wyraźne wskazanie osoby, powołanej na stanowisko prokurenta,

  • przedstawienie danych przedsiębiorcy, udzielającego prokury,

  • podpis osoby lub osób uprawnionych do reprezentowania przedsiębiorcy.

Wygeneruj dokument: Prokura

Uwaga!

Przedsiębiorca ma obowiązek dokonania zgłoszenia w Krajowym Rejestrze Sądowym zarówno w wypadku udzielenia, jak i wygaśnięcia prokury. Co do zasady zgłoszenie powinno nastąpić w terminie 7 dni od udzielenia bądź wygaśnięcia prokury. Jeżeli jednak wniosek o udzielenie prokury stanowi część wniosku o rejestrację spółki termin ten przedłuża się do 6 miesięcy od dnia zawarcia umowy spółki.

Wraz ze złożeniem odpowiedniego wniosku do rejestru niezbędne jest również załączenie wzoru własnoręcznego podpisu prokurenta poświadczonego notarialnie.

 

Generuj powiązane dokumenty

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.
copyright © przewodnikprawny.pl