Jak założyć własną działalność gospodarczą?


Działalność gospodarcza jest jedną z form zatrudnienia, nazywaną również samozatrudnieniem. Jeśli podjąłeś decyzję o założeniu własnej firmy, musisz pamiętać, że wiąże się to z obowiązkiem dopełnienia szeregu formalności w instytucjach i urzędach publicznych.

 

I. Forma działalności

Polski system prawny przewiduje możliwość wyboru formy organizacyjno-prawnej, w jakiej prowadzona będzie zakładana działalność gospodarcza, dlatego też w pierwszej kolejności przedsiębiorca powinien zadecydować, która ze wskazanych w przepisach form jest dla niego najbardziej odpowiednia.

Działalność gospodarcza może być prowadzona:

a)      jako indywidualna działalność gospodarcza (pod własnym nazwiskiem przedsiębiorcy),

b)      w formie spółki cywilnej,

c)      w formie spółki prawa handlowego – osobowej lub kapitałowej.

Poniżej przedstawiamy procedurę zakładania działalności gospodarczej w najczęściej spotykanych formach, tj. indywidualnej działalności gospodarczej oraz spółki cywilnej.

 

II. Rejestracja działalności gospodarczej

Pierwszym etapem założenia własnej firmy jest jej rejestracja w urzędzie gminy właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osoby fizycznej dokonującej zgłoszenia. Rejestracji dokonuje się poprzez wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, prowadzonej przez ministra właściwego do spraw gospodarki. Wniosek, zgodnie z nowymi przepisami, należy złożyć na specjalnym formularzu – CEIDG-1, który stanowi, oprócz wniosku o wpis do ewidencji, także wniosek o nadanie numeru REGON, zgłoszenie do urzędu skarbowego oraz do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Formularz umożliwia także wybór sposobu opodatkowania działalności. Zgodnie z powyższym nie jest konieczne udawanie się do Głównego Urzędu Statystycznego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w celu złożenia odpowiednich dokumentów. Przedsiębiorca nie uniknie natomiast wizyty w urzędzie skarbowym m.in. ze względu na rejestrację płatnika podatku VAT.

Pamiętajmy, że wszystkich tych czynności należy dokonać przed uzyskaniem pierwszych dochodów!

Formularz składany w urzędzie gminy powinien zawierać m.in.:

  • oznaczenie przedsiębiorcy (firma przedsiębiorcy),

  • numer ewidencyjny PESEL przedsiębiorcy,

  • NIP przedsiębiorcy (jeśli taki posiada),

  • miejsce zamieszkania i adres przedsiębiorcy,

  • określenie przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności, czyli PKD (klasyfikacja PKD umieszczona jest na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego),

  • oznaczenie daty rozpoczęcia działalności,

  • dane kontaktowe przedsiębiorcy.

Wygeneruj dokument: Wniosek o wpis do centralnej ewidencji i informacji o działalności gospodarczej (CEIDG-1)

Wygeneruj dokument: Załącznik CEIDG-RD - Wykonywana działalność gospodarcza

Wygeneruj dokument: Załącznik CEIDG-RB Informacja o rachunkach bankowych

Wygeneruj dokument: Załącznik CEIDG-MW Dodatkowe miejsca wykonywania działalności gospodarczej

Wygeneruj dokument: Załącznik CEIDG-PN - Udzielone pełnomocnictwa

Wygeneruj dokument: Załącznik CEIDG-SC - Udział w spółkach cywilnych

Wygeneruj dokument: Załącznik CEIDG-POPR - Korekta w przypadku pomyłek przy wypełnianiu części wniosku o wpis do CEIDG

Wypełniony wniosek CEIDG-1 można złożyć zarówno osobiście we właściwym urzędzie gminy, listem poleconym, jak i w wersji elektronicznej umieszczonej na stronie internetowej urzędu. W przypadku przesłania wniosku listem poleconym podpis przedsiębiorcy powinien zostać poświadczony przez notariusza. Należy również pamiętać, iż w sytuacji rejestracji dokonywanej drogą elektroniczną, niezbędne jest opatrzenie formularza bezpiecznym podpisem elektronicznym. W przeciwnym wypadku przedsiębiorca, po otrzymaniu zawiadomienia od właściwego organu, będzie zobowiązany do osobistego złożenia podpisu w urzędzie gminy.

Ponadto powyższa czynność może zostać wykonana przez umocowanego przez przedsiębiorcę pełnomocnika. Przepisy prawa nie wymagają przy tym szczególnej formy pełnomocnictwa. Wyjątek stanowi złożenie przez pełnomocnika wniosku listem poleconym. Wówczas niezbędne jest pełnomocnictwo notarialne.

Złożenie wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wolne jest od opłat. Podobnie w wypadku późniejszej zmiany danych przedsiębiorca nie będzie zobowiązany do uiszczenia opłaty.

Właściwy organ gminy dokonuje wpisu do ewidencji działalności gospodarczej niezwłocznie po otrzymaniu podpisanego wniosku. Jest on także zobowiązany do doręczenia zainteresowanemu przedsiębiorcy zaświadczenia o wpisie bez konieczności składania przez niego dodatkowego pisma. Co więcej, w terminie do trzech dni od dokonania wpisu, organ gminy ma obowiązek przesłać dane z wniosku o wpis do wskazanego przez wnioskodawcę naczelnika urzędu skarbowego, właściwego urzędu statystycznego oraz właściwej jednostki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wraz z kopią zaświadczenia o wpisie do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej.

Warto podkreślić, że przedsiębiorca uzyskuje prawo do podjęcia działalności gospodarczej już w dniu złożenia wniosku o wpis do właściwej ewidencji. Jednakże pamiętajmy, że do rozpoczęcia niektórych rodzajów działalności wniosek ten nie będzie wystarczający. Ma to miejsce w wypadku konieczności uzyskania koncesji, pozwoleń czy też wymogu posiadania określonych kwalifikacji zawodowych.

 

III. Wybór formy opodatkowania

Kolejnym obowiązkiem, do którego zobowiązany jest zakładający własną działalność gospodarczą, jest określenie formy opodatkowania podatkiem PIT. Należy zwrócić na to szczególną uwagę, gdyż sposób opodatkowania wpływa na wysokość przyszłego podatku oraz rodzaj i zakres prowadzenia ewidencji księgowych. Przedsiębiorca może zdecydować się na:

formę opodatkowania na zasadach ogólnych – skala podatkowa wynosi 18% lub 32%, a wysokość podatku zależy od dochodu, tj. różnicy pomiędzy faktycznie uzyskiwanym przychodem a kosztami jego uzyskania; przepisy nie ograniczają możliwości opodatkowania w tej formie, dlatego też każdy przedsiębiorca ma możliwość jej wyboru,

 

  • podatek liniowy w wysokości 19% - w tym wypadku dochód uzyskany z działalności gospodarczej opodatkowany jest według 19% stawki bez względu na jego wysokość; z tej formy opodatkowania nie mogą skorzystać przedsiębiorcy, którzy w bieżącym roku podatkowym wykonują lub wykonywali, na rzecz innego pracodawcy, usługi odpowiadające czynnościom wykonywanym w prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej,

  • opodatkowanie ryczałtem ewidencjonowanym – podatek w tym przypadku naliczany jest od przychodu, koszty jego uzyskania zaś nie mają wpływu na wysokość podatku. Jeśli przedsiębiorca złoży oświadczenie o wyborze tej formy opodatkowania, będzie mógł korzystać z opodatkowania ryczałtem ewidencjonowanym w następnych latach, tylko jeśli jego przychody za rok poprzedni nie przekroczą 150 000 euro. Należy także pamiętać, że niektóre rodzaje działalności, np. prowadzenie aptek, kantorów czy też wykonywanie większości wolnych zawodów, wyklucza możliwość opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych,

  • kartę podatkową – przedsiębiorca może wybrać tę formę opodatkowania, jeśli prowadzi działalność, która uprawnia do uiszczania podatku w formie karty podatkowej. W tym celu powinien złożyć wniosek na formularzu PIT-16 do właściwego naczelnika urzędu skarbowego. Naczelnik urzędu skarbowego rozpatruje wniosek, określając miesięczną wysokość podatku dochodowego,

  • podatek tonażowy.

Podczas podejmowania decyzji dotyczącej formy opodatkowania działalności gospodarczej należy dokonać analizy wielkości przychodu, kosztów jego uzyskania, a także kosztów związanych z prowadzeniem księgowości, które różnią się w zależności od wybranej formy opodatkowania. Nie bez znaczenia jest też rodzaj działalności, jaką zdecydowaliśmy się prowadzić, jej rozmiar oraz wysokość spodziewanych przychodów i kosztów.

Pamiętajmy, że zmiana formy opodatkowania nie jest możliwa w trakcie roku podatkowego! Jeśli więc będziemy chcieli zmienić sposób rozliczania naszej działalności, będzie mogło mieć to miejsce dopiero na początku nowego roku podatkowego.

 

IV. Rejestracja podatnika VAT

Jeśli przedsiębiorca podejmie decyzję o objęciu swojej działalności podatkiem VAT powinien złożyć do urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne VAT-R, jednak zobowiązany jest tego dokonać najpóźniej przed dniem wykonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu.

Zgłoszenie należy złożyć w urzędzie skarbowym właściwym ze względu na miejsce prowadzenia działalności. W przypadku prowadzenia działalności gospodarczej na terenie objętym właściwością kilku urzędów skarbowych, rejestracji dokonuje się w urzędzie skarbowym właściwym dla miejsca zamieszkania bądź siedziby. Zgłoszenie rejestracyjne podlega opłacie w wysokości 170 zł, którą należy uiścić na rachunek bankowy właściwego urzędu gminy lub miasta.

 

Urząd skarbowy wydaje potwierdzenie o dokonaniu rejestracji w ciągu 7 dni od złożenia formularza z datą złożenia zgłoszenia rejestracyjnego. W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca staje się podatnikiem VAT już w dniu złożenia zgłoszenia.

 

V. Zgłoszenie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych

Następnym etapem jest dokonanie zgłoszenia osoby ubezpieczonej, prowadzącej działalność gospodarczą do ubezpieczeń społecznych lub ubezpieczenia zdrowotnego w terminie 7 dni od jej rozpoczęcia. W tym celu należy wypełnić odpowiednie formularze rejestracyjne:

 

  • ZUS-ZFA – jest to zgłoszenia płatnika składek – osoby fizycznej,

  • ZUS–ZUA – jest on wypełniany w wypadku, gdy prowadzenie firmy jest jedynym zajęciem przedsiębiorcy i jedynym miejscem zatrudnienia dla jego pracowników,

  • ZUS–ZZA – zgłoszenie jest dokonywane na tym formularzu, gdy przedsiębiorca lub zatrudnieni przez niego pracownicy uzyskują z innej, pełnoetatowej pracy pensję powyżej minimalnej pensji krajowej,

  • ZUS–ZPA – stanowi zaś zgłoszenie w przypadku płatnika składek spółki cywilnej.

Wygeneruj dokument: ZUS-ZPA Zgłoszenie/Zmiana danych płatnika składek - osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej

Warto zaznaczyć, że zgłoszenie do ZUS-u nie podlega żadnym opłatom.

 

VI. Pieczątka.

Firmowa pieczątka jest niezbędna do prawidłowego prowadzenia własnej działalności gospodarczej. Służy do dokumentowania transakcji, zawieranych pomiędzy firmą a jej kontrahentami, potwierdzania dokumentów urzędowych bądź zatwierdzania operacji bankowych. Koszt wykonania pieczątki wynosi ok. 50 zł, a gotową pieczątkę można otrzymać nawet w tym samym dniu.

 

Dane, które powinna zawierać pieczątka to:

  • nazwa firmy,

  • dane teleadresowe,

  • NIP,

  • REGON.

 

VII. Konto bankowe

Nie każdy przedsiębiorca jest zobowiązany do założenia konta bankowego, jednak bardzo często w toku prowadzenia działalności przez złożoną firmę, okazuje się ono niezbędne, np.  w wypadku składek na ubezpieczenia społeczne, które regulowane są w formie bezgotówkowej. Natomiast bezwzględny obowiązek prowadzenia rachunku bankowego spoczywa na przedsiębiorcach, prowadzących księgi rachunkowe oraz podatkowe księgi przychodów i rozchodów.

Ponadto korzystanie z rachunku bankowego jest konieczne, w sytuacji, gdy:

  1. drugą stroną transakcji jest inny przedsiębiorca,

  2. jednorazowa wartość transakcji przekracza 15.000 euro.

Należy pamiętać, że dokumentami niezbędnymi przy zakładaniu konta firmowego są dowód osobisty, zaświadczenie o wpisie do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz dokument potwierdzający nadanie numeru REGON. Jeśli zaś konto firmowe zakłada spółka cywilna, konieczne będzie również przedstawienie w banku umowy spółki.

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.
copyright © przewodnikprawny.pl