Jakie prawa powinien mieć zagwarantowane każdy pacjent?

 

Katalog praw przysługujących pacjentowi określa ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Prawa te przysługują każdemu pacjentowi korzystającemu ze świadczeń zdrowotnych udzielanych przez każdy podmiot wykonujący działalność leczniczą oraz przez każdą osobę wykonującą zawód medyczny. Ustawa przyznała pacjentom następujące prawa:


1. Prawo do świadczeń zdrowotnych

Świadczenia zdrowotne zagwarantowane pacjentowi powinny być wykonywane zgodnie z aktualną wiedzą medyczną. Oznacza to, że nie mogą być wobec niego stosowane metody zdezaktualizowane lub negatywnie ocenione na gruncie badań medycznych. Pacjent ma prawo żądać, aby lekarz udzielający mu pomocy medycznej zasięgnął opinii innego lekarza lub zwołał konsylium lekarskie oraz aby pielęgniarka (położna) zasięgnęła opinii innej pielęgniarki (położnej).

 

2. Prawo do informacji

Przede wszystkim pacjent ma prawo do uzyskania informacji o swoim stanie zdrowia. Pacjent, który ukończył 16. rok życia ma prawo do uzyskania informacji o swoim stanie zdrowia w takim samym zakresie jak jego przedstawiciel ustawowy. Jeżeli pacjent nie ukończył 16 lat, to także przysługuje mu prawo do bycia poinformowanym o jego stanie zdrowia. W tym przypadku forma i zakres przekazywanych mu informacji powinny uwzględniać potrzebę prawidłowego przebiegu leczenia pacjenta.

Dodatkowo, pacjent ma prawo do informacji o swoich prawach oraz o rodzaju i zakresie świadczeń wykonywanych u danego świadczeniodawcy.

 

3. Prawo do tajemnicy informacji z nim związanych

Każdy pacjent ma prawo do domagania się poufności wszelkich informacji związanych z jego osobą, które zostały pozyskane w związku z jego leczeniem (np. przez lekarza), przekazane przez innego lekarza albo ujawnione przez samego pacjenta. Tajemnicą są zatem objęte zatem fakty uzyskane w każdej formie- ustnej, czy pisemnej (np. karty gorączkowe, wnioski o refundację świadczenia).

 

4. Prawo do wyrażenia zgody na udzielenie świadczeń zdrowotnych

Pacjent powinien mieć możliwość udzielenia zgody na jakiekolwiek świadczenie w stosunku do jego osoby, a także odmowy jej udzielenia. W przypadku pacjenta, który ukończył 16. rok życia, to on wyraża zgodę na przeprowadzenie badania lub udzielenie innych świadczeń zdrowotnych przez lekarza. Jeżeli jednak małoletni pacjent jest ubezwłasnowolniony całkowicie lub niezdolny do świadomego wyrażenia zgody- może ją wyrazić jego przedstawiciel ustawowy albo faktyczny opiekun.

Pomimo zgody przedstawiciela ustawowego lub opiekuna faktycznego na udzielenie świadczenia zdrowotnego, możliwe jest wyrażenie przez pacjenta sprzeciwu. Taki sprzeciw może wyrazić:

  • pacjent małoletni, który ukończył 16 lat,

  • osoba ubezwłasnowolniona,

  • pacjent chory psychicznie lub upośledzony umysłowo, lecz dysponujący dostatecznym rozeznaniem.

W takim przypadku wymagane jest zezwolenie sądu opiekuńczego.

 

5. Prawo do poszanowania intymności i godności pacjenta

Intymność i godność należą do sfery dóbr osobistych człowieka. Prawo do poszanowania godności i intymności obejmuje:

  • prawo do godnego umierania,

  • prawo do uzyskania przez pacjenta znajdującego się w stanie terminalnym* świadczeń łagodzących ból i cierpienie,

  • prawo do obecności osoby bliskiej przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych.

Jednakże, ze względu na prawdopodobieństwo wystąpienia zagrożenia epidemicznego lub ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne pacjenta, osoba wykonująca świadczenie może odmówić obecności tych osób.

 

6. Prawo do dokumentacji medycznej

Każdy pacjent ma prawo do dostępu do dokumentacji medycznej dotyczącej jego stanu zdrowia oraz udzielonych mu świadczeń zdrowotnych. Dokumentacja jest udostępniana na żądanie pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego. Po śmierci pacjenta, prawo do wglądu do niej ma osoba upoważniona przez pacjenta za życia. Oprócz bezpośredniego wglądu do dokumentacji medycznej, pacjent ma również prawo uzyskiwania wyciągów, odpisów i kopii.

 

7. Prawo do zgłaszania sprzeciwu wobec opinii albo orzeczenia lekarza

Pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy mogą wnieść sprzeciw wobec opinii lub orzeczenia lekarza, jeżeli ta opinia lub orzeczenie mają wpływ na prawa lub obowiązki pacjenta. Sprzeciw należy wnieść do Komisji Lekarskiej, która działa przy Rzeczniku Praw Pacjenta. Wnosi się go za pośrednictwem Rzecznika Praw Pacjenta, w terminie 30 dni od dnia wydania opinii lub orzeczenia.

 

8. Prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego

Jeżeli pacjent przebywa w placówce wykonującej stacjonarne i całodobowe świadczenia (np. w szpitalu), ma prawo do kontaktu osobistego, telefonicznego lub korespondencyjnego z innymi osobami. Prawo to przewiduje również możliwość skorzystania z dodatkowej opieki pielęgnacyjnej, czyli opieki nie polegającej na udzielaniu świadczeń zdrowotnych (w tym także opieka nad kobietą w okresie ciąży, porodu lub połogu).

 

9. Prawa do opieki duszpasterskiej

Gdy pacjent znajdzie się w placówce wykonującej stacjonarne i całodobowe świadczenia (np. w szpitalu), ma prawo do opieki duszpasterskiej. Co istotne, w razie pogorszenia stanu jego zdrowia lub zagrożenia życia, pacjentowi powinien zostać umożliwiony kontakt z duchownym jego wyznania.

 

10. Prawo do przechowywania rzeczy wartościowych w depozycie

W trakcie przebywania pacjenta w placówce wykonującej stacjonarne i całodobowe świadczenia (np. w szpitalu), pacjent powinien mieć zapewnioną możliwość przechowania swoich rzeczy wartościowych w depozycie. Koszty realizacji tego prawa ponosi placówka.

 

* Stan terminalny - stan trwałego, nieodwracalnego pogorszenia zdrowia; ostatnia faza choroby.


 

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.
copyright © przewodnikprawny.pl