Jakie uprawnienia ma konsument w wypadku niezgodności towaru z umową?

 

W niektórych przypadkach po dokonaniu zakupu określonego towaru konsumpcyjnego (np. aparatu fotograficznego, kurtki przeciwdeszczowej) okazuje się, że posiada on wadę. Konsumentowi przysługują wówczas uprawnienia z tytułu niezgodności towaru z umową. Jak zatem dokonać „reklamacji” wadliwego towaru?

Aby konsument mógł skorzystać z roszczeń z tytułu niezgodności towaru z umową muszą zostać spełnione następujące przesłanki:

  • towar nie jest zgodny z umową;

  • niezgodność stwierdzono przed upływem dwóch lat od wydania towaru;

  • niezgodność występowała w chwili wydania towaru;

  • konsument zawiadomił sprzedawcę o niezgodności z umową w terminie dwóch miesięcy od stwierdzenia niezgodności. 

  I.                    Niezgodność towaru z umową

    W pierwszej kolejności niezbędne jest wyjaśnienie, co należy rozumieć pod pojęciem „towaru niezgodnego z umową”. Zakupiony towar jest niezgody z umową, gdy:

    • nie odpowiada podanemu przez sprzedawcę opisowi lub nie ma cechy okazanej kupującemu próbki albo wzoru;

    • nie nadaje się do celu określonego przez kupującego przy zawieraniu umowy, chyba że sprzedawca zgłosił zastrzeżenia co do takiego przeznaczenia towaru;

    • nie nadaje się do celu, do jakiego tego rodzaju towar jest zwykle używany, a także gdy jego właściwości nie odpowiadają właściwościom, które cechują towar danego rodzaju;

    • nie odpowiada zapewnieniom składanym publicznie przez sprzedawcę, producenta lub jego przedstawiciela, jak  również osobę, która wprowadza towar do obrotu krajowego w zakresie swojego przedsiębiorstwa oraz osobę, która podaje się za producenta poprzez umieszczenia na towarze swojej nazwy, znaku towarowego lub innego odróżniającego oznaczenia – dotyczy to przede wszystkim zapewnień wskazanych w reklamie lub oznakowaniu towaru, który odnosi się do właściwości towaru oraz terminu, w jakim przedstawiona właściwość powinna zostać przez towar zachowana;

    • nie został prawidłowo zamontowany i uruchomiony, jeśli czynności te zostały wykonane zgodnie z treścią umowy przez sprzedawcę lub inną osoba, za którą sprzedawca ponosi odpowiedzialność, a także przez kupującego – jeśli wykonał powyższe czynności według instrukcji otrzymanej przy sprzedaży.

    Przykład I

    Jan kupił kurtkę przeciwdeszczową. Podczas ulewy okazało się, że kurtka wcale nie chroni przed deszczem. Kurtka nie nadaje się zatem do celu, do jakiego tego rodzaju towar jest używany. Jan może skorzystać z roszczeń z tytułu niezgodności towaru z umową.

    Przykład II

    Anna nabyła suszarkę do włosów. W reklamie telewizyjnej zapewniono, że wybrany przez Annę model posiada funkcję jonizacji. To przekonało Annę do zawarcia umowy sprzedaży. Po rozpakowaniu pudełka okazało się, że zakupiona suszarka nie posiada takiej funkcji. Towar należy uznać za niezgodny z umową.

    Przykład III

    Tomasz zamówił składany rower. Wszystkie czynności wykonał zgodnie z dołączoną do towaru instrukcją obsługi. Mimo to, rower po złożeniu nie nadawał się do jazdy. Tomasz może skorzystać z uprawnień przysługujących mu z tytułu niezgodności towaru z umową.

    Uwaga!

    Kupujący nie może powoływać się na niezgodność towaru z umową, jeśli wiedział o wadzie towaru lub oceniając rozsądnie powinien o niej wiedzieć. To samo odnosi się do niezgodności, która wynikła z przyczyny tkwiącej w materiale dostarczonym przez kupującego.

    Przykład

    Beata kupiła spódnicę, która została przeceniona z powodu zepsutego zamka błyskawicznego. W takim przypadku, Beata nie może powoływać się na niezgodność towaru z umową, wskazując na zepsuty zamek.    

    II.                  Uprawnienia konsumenta

      Należy pamiętać, iż sprzedawca odpowiada za niezgodność towaru z umową tylko wówczas, gdy towar był niezgodny z umową w chwili wydania. Jeśli kupujący stwierdzi niezgodność towaru z umową przed upływem 6 miesięcy od wydania towaru, domniemywa się, że istniała ona w chwili wydania towaru. Kupujący nie musi zatem przedstawiać sprzedawcy żadnych dowodów. Odmiennie będzie wyglądać sytuacja w przypadku, gdy kupujący stwierdzi niezgodność towaru z umową po upływie 6 miesięcy od wydania towaru. Konieczne wówczas będzie udowodnienie sprzedawcy, że niezgodność ta istniała w chwili jego wydania.  

      W wypadku niezgodności towaru z umową kupujący może w pierwszej kolejności:

      1)      żądać doprowadzenia towaru do stanu zgodnego z umową przez nieodpłatną naprawę,

      2)      żądać wymiany towaru na nowy.

      Uwaga!
      Jeżeli zakupiony towar ma charakter rzeczy oznaczonej co do tożsamości uprawnienie kupującego ogranicza się wyłącznie do żądania naprawienia towaru.

      Ponadto, kupujący może:

      3)      żądać obniżenia ceny za zakupiony towar,

      4)      odstąpić od zawartej umowy sprzedaży.

      Jednakże, należy pamiętać, iż wyżej wskazane uprawnienia mogą być zrealizowane jedynie w wyjątkowych sytuacjach, a mianowicie jeśli:

      • nie można żądać naprawy ani wymiany towaru;

      • sprzedawca nie może uczynić zadość żądaniu naprawy lub wymiany w odpowiednim czasie;

      • naprawa lub wymiana narażałaby kupującego na znaczące niedogodności.

      Kupujący nie może żądać naprawy lub wymiany towaru w sytuacji, gdy wymaga to poniesienia nadmiernych kosztów bądź gdy naprawa lub wymiana jest w przypadku danego towaru niemożliwa.

      Przykład I

      Maria kupiła jedyny w swoim rodzaju dzbanek do herbaty w sklepie z antykami. Niestety okazało się, że dzbanek posiada niewidoczne pęknięcie i przecieka, dlatego też nie można używać go do parzenia herbaty. W takim przypadku Maria nie może zwrócić się z żądaniem wymiany dzbanka na nowy, gdyż w sklepie znajdował się tylko jeden taki dzbanek.

      Przykład II

      Adam kupił kosiarkę do trawy model X. Po krótkim czasie okazało się, że kosiarka jest niezgodna z umową. Adam chciał wymienić kosiarkę na nową, jednak okazało się, że model X nie jest już dostępny w sklepie i zakończono jego produkcję. W takim wypadku Adam nie może żądać wymiany kosiarki.

      Oceniając nadmierność kosztów wymiany lub naprawy towaru należy wziąć pod uwagę wartość zakupionego towaru, rodzaj i stopień stwierdzonej niezgodności oraz niedogodności dla kupującego związane ze stwierdzeniem niezgodności danego towaru z umową. Z nadmiernymi kosztami mamy do czynienia, m.in. w wypadku konieczności sprowadzenia kosztownych urządzeń lub potrzebą przewozu towaru do innej, odległej miejscowości, gdzie będzie mogła zostać wykonana naprawa.    

      Uwaga!
      Kupujący może żądać obniżenia ceny lub odstąpienia od umowy także w sytuacji, gdy niemożność wymiany towaru ma charakter przejściowy.

      Powyższe uprawnienia przysługują kupującemu także wówczas, gdy sprzedawca nie może uczynić zadość żądaniu naprawy lub wymiany w odpowiednim czasie. Aby ustalić jaki czas jest odpowiedni do naprawy lub wymiany towaru należy wziąć pod uwagę możliwość dokonania naprawy lub wymiany. Przede wszystkim jednak ze względu na interes kupującego przy ocenie odpowiedniego czasu należy zwrócić uwagę na rodzaj towaru oraz cel jego nabycia. Zawsze zatem konieczne jest uwzględnienie okoliczności konkretnego przypadku. Czas wykonania obowiązku naprawy lub wymiany towaru przez sprzedawcę może również zostać ustalony przez strony lub przez jedną z nich, np. w przypadku zobowiązania się przez sprzedawcę do naprawy niezgodnego z umową towaru w określonym terminie.

      Z niedogodnością wymiany lub naprawy towaru, warunkującą możliwość skorzystania z prawa do żądania obniżenia ceny lub odstąpienia od umowy, mamy do czynienia w przypadku, gdy ewentualna naprawa lub wymiana towaru na nowy powodowałaby negatywne skutki po stronie kupującego. Przykładem niedogodności jest konieczność dojazdu przez kupującego po odbiór wymienionego lub naprawionego towaru do odległej miejscowości.

      W przypadku wystąpienia po stronie kupującego niedogodności nie musi on w pierwszej kolejności korzystać z uprawnienia żądania naprawy lub wymiany towaru na nowy. Oznacza to, że we wskazanych wyżej okolicznościach kupujący może „pominąć” wskazane uprawnienia i zwrócić się do sprzedawcy z żądaniem obniżenia ceny lub odstąpić od umowy.

      Uwaga!
      Kupujący nie może odstąpić od umowy, jeśli niezgodność towaru z umową jest nieistotna. W takiej sytuacji może on jedynie żądać obniżenia ceny za dany towar.

      O istotnej niezgodności towaru z umową mówimy wtedy, gdy kupujący z powodu jej wystąpienia nie może w ogóle korzystać z towaru lub nie może korzystać z towaru zgodnie z jego przeznaczeniem, a także gdy towar w związku z niezgodnością z umową stwarza zagrożenie dla osób lub mienia.

      Niezgodność towaru z umową powinna zostać zgłoszona przez kupującego w terminie dwóch miesięcy od stwierdzenia niezgodności. Do zachowania tego terminu wystarczy wysłanie do sprzedawcy zawiadomienia przed jego upływem. Kupujący traci przysługujące mu uprawnienia w przypadku niezawiadomienia sprzedawcy o niezgodności we wskazanym terminie.

      Sprzedawca odpowiada za niezgodność towaru z umową tylko i wyłącznie w przypadku jej stwierdzenia przed upływem dwóch lat od wydania tego towaru kupującemu. Jeśli przedmiotem sprzedaży jest rzez używana, strony mogą umówić się, że termin ten będzie krótszy – jednak nie krótszy niż jeden rok. 

      Uwaga!

      Dwuletni termin biegnie na nowo w wypadku wymiany towaru.  

      III.                Obowiązki sprzedawcy.

        Po uzyskaniu od kupującego zawiadomienia o niezgodności danego towaru z umową wraz z żądaniem wymiany lub naprawy towaru, sprzedawca ma 14 dni na ustosunkowanie się do przedstawionego przez kupującego żądania. W wypadku przekroczenia wyżej wskazanego terminu uważa się, że sprzedawca uznał je za uzasadnione.

        W wypadku uznania przez sprzedawcę żądania kupującego za uzasadnione, jak również po upływie 14 dniowego terminu na ustosunkowanie się przez sprzedawcę do żądania kupującego, sprzedawca zobowiązany jest do dokonania nieodpłatnej naprawy lub wymiany towaru. Nieodpłatność naprawy i wymiany oznacza, że sprzedawca ma także obowiązek zwrotu kosztów poniesionych przez kupującego, w szczególności kosztów demontażu, dostarczenia, robocizny, materiałów oraz ponownego zamontowania i uruchomienia.   

        Sprzedawca może odmówić naprawy lub wymiany towaru na nowy, jeśli okaże się, że jest niemożliwa lub wiążą się z nią nadmierne koszty. Kupujący może wówczas żądać obniżenia ceny za zakupiony towar lub odstąpić od umowy i żądać zwrotu uiszczonej ceny.

        Uwaga!
        Roszczenia kupującego z tytułu niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową przedawniają się z upływem roku od stwierdzenia przez kupującego niezgodności towaru konsumpcyjnego z umową. Przedawnienie nie może jednak skończyć się przed upływem dwóch lat od wydania tego towaru kupującemu. Bieg przedawnienia przerywa zawiadomienie sprzedawcy o stwierdzonej niezgodności.

         

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.
copyright © przewodnikprawny.pl