Majątek wspólny a majątek osobisty małżonków

Z chwilą zawarcia związku małżeńskiego pomiędzy małżonkami powstaje ustój wspólności majątkowej. Możemy wówczas wyróżnić trzy różne masy spadkowe: majątek wspólny małżonków, majątek osobisty żony oraz majątek osobisty męża.

Do majątku wspólnego wchodzą wszystkie rzeczy nabyte przez małżonków w trakcie trwania małżeństwa, niezależnie od tego czy małżonkowie nabywali daną rzecz wspólnie, czy każdy z nich osobno. Przy zakwalifikowaniu określonego przedmiotu do danej masy spadkowej nie decyduje wola małżonków, zaś kryteria obiektywne. Oznacza to, że małżonkowie nie mogą dowolnie wskazać masy, do której wejdzie dana rzecz bądź prawo. Decydują o tym przepisy ustawy.

Na mocy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego do majątku wspólnego małżonków należą
w szczególności:

1)      wynagrodzenie męża i żony, a także ich dochody z innej działalności (np. umowa o dzieło, umowa zlecenie, działalność gospodarcza),

2)      dochody z majątku wspólnego oraz z majątku osobistego każdego z małżonków,

3)      środki, które zostały zgromadzone na rachunku otwartego funduszu emerytalnego (OFE) lub funduszu pracowniczego.

Musimy jednak pamiętać, że nie jest to katalog zamknięty, a jedynie przykładowe wskazanie.

Do majątku wspólnego możemy zaliczyć również:

  • przedmioty zwykłego urządzenia domowego służące do wspólnego użytku obojga małżonków chyba że przedmioty te zostały nabyte w drodze zapisu, dziedziczenia lub darowizny, a darczyńca lub spadkodawca wyraźnie zastrzegł, że nie wejdą one do majątku wspólnego,

  • wygrane z loterii lub innych gier losowych,

  • akcje i udziały w spółkach kapitałowych, jeśli zostały nabyte, a wkłady wniesione z majątku wspólnego,

  • zysk wypłacony członkowi spółki cywilnej,

  • najem lokalu mieszkalnego, jeśli umowa najmu została zawarta w czasie trwania małżeństwa w celu zaspokajania potrzeb mieszkaniowych.

Majątkiem osobistym małżonka jest natomiast mienie, które stanowi wyłączną własność jednego z małżonków. Oznacza to, że tylko on posiada tytuł prawny do rzeczy lub też praw wchodzących w jego skład i tylko on sprawuje nad nimi zarząd. Do majątku osobistego wliczamy przede wszystkim mienie nabyte przez małżonka przed zawarciem związku małżeńskiego oraz:

  • majątek nabyty przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił,

  • prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom, np. wkłady majątkowe wniesione przez małżonka do spółki cywilnej, której jest wspólnikiem,

  • przedmioty służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków, np. jego odzież, biżuteria, przedmioty związane z jego hobby,

  • prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie, np. prawo dożywocia lub użytkowania, spółdzielcze lokatorskie prawo do mieszkania,

  • przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość,

  • nagrody za osobiste osiągnięcia,

  • prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy,

  • przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego tzw. surogaty,

  • roszczenie o ich uzyskanie jest składnikiem majątku osobistego małżonka.

Po ustaniu małżeństwa, przedmioty wchodzące w skład majątku osobistego małżonka, nie podlegają podziałowi. Nie mogą one też przedmiotem zaspokojenia wierzycieli za zobowiązania zaciągnięte przez drugiego małżonka.

 

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.
copyright © przewodnikprawny.pl