Odstąpienie od umowy za zapłatą odstępnego

 

Podczas zawierania umowy strony mogą wprowadzić do jej treści dodatkowe zastrzeżenie, które przyznawać im będzie prawo do odstąpienia od umowy. Zastrzeżenie to pozwala stronom na jednostronne zakończenie istniejącego pomiędzy nimi stosunku prawnego bez podawania przyczyny i ponoszenia negatywnych skutków prawnych. Jednakże istnieje możliwość ustalenia, że w wypadku odstąpienia od umowy przez jedną ze stron, będzie ona zobowiązana do zapłaty tzw. odstępnego, a więc umówionej sumy pieniędzy, która ma stanowić rekompensatę za niewykonane zobowiązanie.

Jeśli chcesz odstąpić od umowy za zapłatą odstępnego, możesz tego dokonać składając oświadczenie woli o odpowiedniej treści.

 

I. Umowne prawo odstąpienia

Prawo odstąpienia może zostać wprowadzone do każdej umowy obligacyjnej, zarówno dwustronnie, jak i jednostronnie zobowiązującej. Zazwyczaj do zastrzeżenia tego prawa dochodzi na skutek uzgodnienia stron podczas zawierania określonej umowy, jednak nic nie stoi na przeszkodzie, aby nastąpiło to również w trybie zmiany umowy.

Aby zastrzeżenie pozwalające na odstąpienie od umowy było ważne, konieczne jest spełnienie dwóch wymogów. Po pierwsze, niezbędne jest określenie terminu, w czasie którego możliwe będzie skorzystanie z prawa odstąpienia. Oznacza to, że strony muszą uzgodnić w jakim czasie od zawarcia umowy dopuszczalne będzie zakończenie istniejącego pomiędzy nimi stosunku. Po upływie wskazanego czasu, uprawienie wygasa i odstąpienie od umowy jest niemożliwe. Wymóg ten ma na celu ograniczenie stanu niepewności, który istnieje poprzez stworzenie sposobności do odstąpienia od umowy. Przepisy nie określają limitu długości terminu, w ciągu którego prawo odstąpienia może być realizowane, dlatego też strony mają w tym względzie pełną swobodę. Drugim warunkiem, od którego zależy ważność prawa odstąpienia jest określenie czy będzie ono służyło jednej ze stron czy obu stronom stosunku prawnego. Także w tej kwestii strony mogą swobodnie zadecydować na jakiej zasadzie, uprawnienie to będzie realizowane.

 

II. Wykonanie prawa odstąpienia od umowy.

Uprawniona strona może skorzystać z umownego prawa odstąpienia przez jednostronne oświadczenie składane drugiej stronie umowy. Należy zaznaczyć, że oświadczenie to nie musi być uzasadnione, a więc strona nie ma obowiązku podawania przyczyny, dla której rezygnuje z wykonania umowy. Oświadczenie może przyjąć dowolną formę, nawet ustną. Jednakże jeśli umowa, od której strona odstępuje, została zawarta w formie pisemnej lub w formie szczególnej np. aktu notarialnego, niezbędne jest złożenie oświadczenia również w formie pisemnej. Przepisy dopuszczają także złożenie oświadczenia przez pełnomocnika.

Uwaga!

Odwołanie złożonego oświadczenia o odstąpieniu od umowy jest możliwe jedynie, jeśli informacja o tym doszła do adresata najpóźniej z chwilą otrzymania przez niego oświadczenia o realizacji prawa odstąpienia. W innym wypadku cofnięcie oświadczenia jest niedopuszczalne, nawet jeśli druga strona wyrazi na to zgodę.

 

III. Odstępne

Strony umowy mogą zastrzec, że oświadczenie o odstąpieniu od umowy będzie wywoływało skutki tylko wtedy, gdy zostało złożone jednocześnie z zapłatą tzw. odstępnego. Odstępne to określona kwota pieniędzy, która stanowi swoistą „karę za zawód”. Oznacza to, że strona, która odstępuje od umowy zobowiązana jest zapłacić umówioną sumę pieniędzy drugiej stronie, jako rekompensatę za niedojście umowy do skutku. Wysokość odstępnego jest ustalana przez strony dowolnie i ma pokryć ewentualne koszty, wynikłe z umowy, która nie została wykonana.

Uwaga!

Zapłata odstępnego musi nastąpić w tym samym czasie co złożenie oświadczenia o odstąpieniu od umowy. Jeśli strona zapłaci odstępne już po złożeniu oświadczenia, będzie zmuszona do jego ponowienia.

 

IV. Przygotowanie pisma

Poprawnie sporządzone pismo, w którym strona poinformuje o tym, że odstępuje od umowy za zapłatą odstępnego powinno zawierać następujące elementy:

  • datę oraz miejsce sporządzenia pisma,

  • dane dotyczące umowy, od której strona odstępuje ( np. data zawarcia, przedmiot),

  • informację o tym, że strona odstępuje od umowy za zapłatą odstępnego,

  • podpis strony.

Wygeneruj dokument: Oświadczenie o odstąpieniu od umowy za zapłatą odstępnego

 

V. Skutki odstąpienia od umowy

Jeśli jedna ze stron zrealizuje umowne prawo odstąpienia uznajemy, że umowa nigdy nie została zawarta. Oznacza to, że dotychczasowy stosunek prawny wygasa z mocą wsteczną, a strony zwolnione są z wykonania wzajemnych świadczeń.  Następuje więc powrót do stanu prawnego, jaki istniał przed zawiązaniem umowy pomiędzy stronami. Ponadto w wypadku, gdy umowa została częściowo wykonana powstaje obowiązek rozliczenia się stron. Powinny więc zwrócić w stanie niezmienionym przedmioty świadczenia, których zwrot jest możliwy. Jeśli strony doprowadziły do zmian, których nie można było uniknąć, a więc znajdują się w granicach zwykłego zarządu, nie są zobowiązane do zaspokojenia żadnych roszczeń. Jednak, w sytuacji, gdy jedna ze stron nie zapewniła przedmiotowi świadczenia właściwej pieczy w wyniku czego doszło do znaczących zmian, ponosi on odpowiedzialność odszkodowawczą. W wypadku, gdy przedmiotem świadczenia było świadczenie usług lub umożliwienie korzystania z rzeczy, strona korzystająca zobowiązana jest do zapłaty wynagrodzenia. Wynagrodzenie ustalane jest na podstawie stawek uzgodnionych w umowie, uzyskanych korzyści oraz pożytków, czy też zakresu usług. Wysokość wynagrodzenia oblicza się od chwili zawarcia umowy aż do jej odstąpienia.

 

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.
copyright © przewodnikprawny.pl