Odwołanie darowizny

 

Obdarowany na mocy umowy darowizny zobowiązany jest do odpowiedniego zachowania się względem darczyńcy. Oznacza to, że swoimi czynami powinien okazywać wdzięczność wobec osoby, która dokonała przysporzenia w jego majątku. Niekiedy zdarza się jednak, że obdarowany po otrzymaniu przedmiotu darowizny, okazuje się być osobą niegodną i swoim postępowaniem bezpośrednio lub pośrednio godzi w osobę darczyńcy.  W takich wypadkach przepisy przewidują możliwość odwołania darowizny, nawet już wykonanej. Warunkiem jest wystąpienie po stronie osoby obdarowanej tzw. rażącej niewdzięczności. W sytuacji, gdy przekazałeś np. nieruchomość w akcie darowizny, jednak obdarowany swoim zachowaniem, okazuje swoją niewdzięczność, możesz odwołać udzieloną wcześniej darowiznę.

Odwołanie darowizny ma na celu pozbawienie obdarowanego tytułu prawnego do przedmiotu darowizny, który otrzymał i odzyskanie go przez darczyńcę. Żeby tego dokonać, konieczne jest udowodnienie, że osoba obdarowana nie zasługuje na przekazany mu przedmiot darowizny, np. nieruchomość.

 

I. Czym jest rażąca niewdzięczność?

Uprawnienie odwołania darowizny przysługuje darczyńcy w wypadku rażącej niewdzięczności obdarowanego. Prawo to darczyńca może realizować zarówno w stosunku do umów niewykonanych, jak i już wykonanych. Umowa jest niewykonana, jeśli przedmiot darowizny nadal pozostaje w majątku darczyńcy, natomiast o umowie wykonanej mówimy, gdy przedmiot darowizny został przekazany przez darczyńcę obdarowanemu i stał się składnikiem jego majątku.

Rażącą niewdzięcznością jest takie zachowanie obdarowanego, polegające na działaniu lub zaniechaniu (a więc nieczynieniu), które skierowane jest bezpośrednio lub pośrednio w osobę darczyńcy oraz jest oceniane jako niewłaściwe i krzywdzące darczyńcę. Wśród takich zachowań należy wskazać przede wszystkim:

  • przestępstwa przeciwko zdrowiu i życiu darczyńcy np. pobicie, znęcanie się,

  • przestępstwa przeciwko czci darczyńcy, np. złożenie fałszywych zeznań przeciwko darczyńcy, pomówienie,

  • przestępstwa przeciwko majątkowi darczyńcy, np. kradzież, oszustwo,

  • naruszenie przez obdarowanego obowiązków, które spoczywają na nim ze względu łączące go z darczyńcą stosunki rodzinne lub osobiste, np. niewypełnienie obowiązków alimentacyjnych, odmówienie pomocy osobie starszej lub schorowanej.

Aby mogło dojść do odwołania darowizny rażąca niewdzięczność musi mieć miejsce po zawarciu umowy.

Zachowanie obdarowanego nie musi dotykać tylko i wyłącznie osoby darczyńcy. Za rażącą niewdzięczność możemy również uznać nieodpowiednie, nieprzyjazne zachowanie obdarowanego względem osoby bliskiej darczyńcy, np. małżonka, dzieci. Jednakże istotne jest, aby obdarowany swoim postępowaniem zmierzał do oddziaływania na darczyńcę.

Uwaga!

Zachowanie obdarowanego musi być świadome, a sprawca powinien dążyć do pokrzywdzenia darczyńcy z rozmysłem. Jeśli osoba obdarowana dopuści się czynu godzącego w osobę darczyńcy nieumyślnie – nie będzie to rażąca niewdzięczność, dlatego też odwołanie darowizny będzie niemożliwe.

 

II. Forma odwołania darowizny

Odwołanie darowizny następuje poprzez oświadczenie złożone obdarowanemu na piśmie. Jednakże niezachowanie tej formy nie prowadzi do nieważności oświadczenia; jest ono niezbędne jedynie do celów dowodowych.

Skuteczność odwołania darowizny nie jest również uzależniona od samej treści oświadczenia. Wystarczy, aby darczyńca wyraźnie wskazał, że odwołuje darowiznę dokonaną na rzecz osoby obdarowanej.

Oświadczenie wywołuje skutki z chwilą dojścia do obdarowanego w taki sposób, że mógł on zapoznać się z jego treścią. Należy podkreślić, że samo oświadczenie nie powoduje przejścia przedmiotu darowizny z powrotem na darczyńcę, a jedynie nakłada na obdarowanego obowiązek zwrotu tegoż przedmiotu.

Jeśli darczyńca chce odzyskać podarowaną rzecz i w tym celu złożył wymagane oświadczenie, jednakże obdarowany nie zgadza się na zwrot przedmiotu darowizny, darczyńca powinien wystąpić z powództwem o zobowiązanie obdarowanego do złożenia oświadczenia woli o przeniesienie własności rzeczy z powrotem na darczyńcę.

Uwaga!

Po śmierci darczyńcy osobami uprawnionymi do odwołania darowizny ze względu na rażącą niewdzięczność są jego spadkobiercy.

Wygeneruj dokument: Odwołanie darowizny


Generuj powiązane dokumenty

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.
copyright © przewodnikprawny.pl