Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika

Jeśli jesteś pracownikiem i zastanawiasz się w jakich sytuacjach możesz rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia, poniżej wskazujemy niezbędne przydatne dla Ciebie informacje. Pamiętaj jednak, że rozwiązanie umowy w tym  trybie możliwe jest jedynie w przypadkach enumeratywnie wskazanych w przepisach prawa. Jeśli rozwiązanie stosunku pracy przez pracownika bez wypowiedzenia nastąpi z nieuzasadnionych przyczyn, pracodawca ma prawo dochodzenia od pracownika stosownego odszkodowania.

I. Kiedy pracownik może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia?

Przepisy Kodeksu pracy przyznają pracownikowi możliwość rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia. Do zakończenia istniejącego stosunku pracy w takim trybie może dojść w dwóch sytuacjach:

¨       gdy pracodawca nie przeniósł pracownika do innej pracy, odpowiedniej ze względu na stan jego zdrowia i kwalifikacje zawodowe, pomimo wydania orzeczenia lekarskiego stwierdzającego szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie pracownika;

¨       w wypadku ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków przez pracodawcę wobec pracownika.

Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia następuje  poprzez jednostronne oświadczenie woli składane pracodawcy przez pracownika, które zawiera informację o zakończeniu istniejącego pomiędzy nimi stosunku pracy wraz ze wskazaniem przyczyny jego rozwiazania. Pracownik może w tym trybie rozwiązać każdą umowę – zarówno zawartą na czas nieoznaczony, jak i na czas oznaczony.

II. Szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie pracownika

Jeśli pracownik uzyska orzeczenie lekarskie, które stwierdzać będzie szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na jego zdrowie, może żądać od pracodawcy przeniesienia go do innej pracy w terminie wskazanym w orzeczeniu. Orzeczenie lekarskie wydawane jest w formie zaświadczenia, po przeprowadzeniu przez lekarza badań profilaktycznych pracownika, a także po dokonaniu oceny uciążliwych warunków oraz stopnia natężenia czynników szkodliwych, występujących na stanowisku pracy zajmowanym przez pracownika. Gotowe zaświadczenie lekarz przekazuje pracownikowi oraz pracodawcy.

Wykonując swój obowiązek, pracodawca powinien przenieść pracownika do pracy odpowiedniej ze względu na stan zdrowia pracownika oraz jego kwalifikacje zawodowe. Należy wskazać, że
w przypadku przeniesienia pracownika na stanowisko, objęte niższym wynagrodzeniem, pracownikowi co do zasady nie przysługuje dodatek wyrównawczy. Pracownik będzie mógł ubiegać się o określony dodatek przez okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, gdy:

¨       lekarz stwierdzi u niego objawy wskazujące na powstawanie choroby zawodowej,

¨       stał się niezdolny do wykonywania dotychczasowej pracy na skutek wypadku przy pracy lub choroby zawodowej i nie nabył prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.

Uwaga!
W wypadku, gdy lekarz stwierdzi, że dana praca zagraża zdrowiu pracownika młodocianego, pracodawca ma obowiązek zmiany rodzaju pracy, jaki ten pracownik wykonuje. Jeśli jednak nie istnieje taka możliwości, powinien niezwłocznie rozwiązać umowę o pracę i wypłacić odszkodowanie
w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.

III. Ciężkie naruszenie podstawowych obowiązków przez pracodawcę wobec pracownika

Drugą sytuacją, w której pracownik może rozwiązać stosunek pracy bez wypowiedzenia jest dopuszczenie się przez pracodawcę ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków. Aby uznać naruszenie obowiązków za ciężkie, konieczne jest stwierdzenie istnienia po stronie pracodawcy znacznego stopnia winy. Znaczny stopień winy należy przypisać pracodawcy w sytuacji, gdy narusza on spoczywające na nim obowiązki z winy umyślnej lub na skutek rażącego niedbalstwa. Ponadto, pracodawca odpowiada również na zasadzie ryzyka. Oznacza to, że będzie on ponosił odpowiedzialność zarówno w przypadku, gdy do naruszenia podstawowych obowiązków dojdzie na skutek jego celowego działania (np. pracodawca rozmyślnie nie wypłacił pracownikowi wynagrodzenia) lub z powodu rażącego niedbalstwa (np. pracodawca zapomniał o wypłacie wynagrodzenia), jak i również wtedy, gdy pracodawca winy nie ponosi (np. wynagrodzenie nie zostało wypłacone z powodu opóźnienia płatności przez klientów pracodawcy). Ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków może dopuścić się nie tylko sam pracodawca, ale także osoby działające w jego imieniu. 

Pojęcie „ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków” obejmuje m.in.:

¨       niewypłacanie pracownikowi w terminie całości wynagrodzenia,

¨       niezapewnianie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy,

¨       stosowanie nieobiektywnych i niesprawiedliwych kryteriów oceny pracowników oraz wyników ich pracy,

¨       nieprowadzenie dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz akt osobowych pracowników,

¨       naruszenie interesów majątkowych lub dóbr osobistych pracownika,

¨       nieudzielenie urlopu wypoczynkowego.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, pracownikowi, który rozwiąże umowę o pracę z powodu ciężkiego naruszenia obowiązków przez pracodawcę przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W wypadku, gdy umowa o pracę zawarta była na czas oznaczony lub na czas wykonania określonej pracy, odszkodowanie to odpowiadać będzie wysokości wynagrodzenia za okres dwóch tygodni. Wysokość przysługującego odszkodowania oblicza się według reguł, obowiązujących przy obliczaniu ekwiwalentu pieniężnego za urlop. Jeżeli pracodawca uchyla się od zapłaty wymaganego odszkodowania, pracownik może dochodzić swojego prawa przed sądem pracy. Należy pamiętać, że wysokość odszkodowania jest stała i nie zależy od czasu, jaki upłynął od chwili rozwiązania umowy o pracę.

IV. Złożenie wypowiedzenia

Jeśli wystąpi choć jedna przesłanka opisana powyżej, pracownik ma prawo do rozwiązania istniejącego stosunku pracy bez wypowiedzenia. Następuje to w formie jednostronnego oświadczenia woli złożonego pracodawcy w terminie 1 miesiąca od uzyskania przez pracownika wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy. Oświadczenie powinno zostać sporządzone w formie pisemnej ze wskazaniem przyczyny zakończenia stosunku pracy. Niepodanie przyczyny może spowodować, iż wypowiedzenie zostanie uznane za bezzasadne, pracodawca zaś będzie mógł dochodzić z tego tytułu odszkodowania.

Wygeneruj dokument: Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia przez pracownika

Wypowiedzenie umowy we wskazanym trybie pociąga za sobą skutki, jakie wiążą się z rozwiązaniem umowy o pracę przez pracodawcę za wypowiedzeniem. Rozwiązanie to ma na celu ochronę pracownika przez ujemnymi konsekwencjami, jakie niesie ze sobą rozwiązanie umowy przez pracownika na zasadach ogólnych.

 

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.
copyright © przewodnikprawny.pl