Rozwiązanie umowy o pracę z zachowaniem terminu wypowiedzenia

Zgodnie z obowiązującymi przepisami, każda ze stron może rozwiązać za wypowiedzeniem umowę o pracę zawartą na okres próbny lub na czas nieokreślony. Ponadto w wypadku, gdy umowa o pracę zawarta została na czas określony, dłuższy niż 6 miesięcy, strony mogą przewidzieć możliwość wcześniejszego rozwiązania umowy za dwutygodniowym wypowiedzeniem. Jeśli zastanawiasz się, w jaki sposób powinieneś rozwiązać umowę o pracę, jakie spoczywają na tobie obowiązki oraz ile wynoszą okresy wypowiedzenia, poniżej odnajdziesz wszystkie niezbędne odpowiedzi.

I. Wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieoznaczony

Umowa o pracę zawarta na czas nieoznaczony może zostać wypowiedziana przez każdą ze stron stosunku pracy, a więc zarówno przez pracodawcę, jak i pracownika. Wypowiedzenie stanowi podstawowy sposób rozwiązywania tego rodzaju umowy, dlatego też niedopuszczalne jest zamieszczenie w umowie o pracę takiego postanowienia, które wyłączałoby prawo wypowiedzenia stosunku pracy.

Do rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem dochodzi poprzez pisemne oświadczenie woli złożone drugiej stronie umowy o pracę, zwane w języku potocznym „wypowiedzeniem”. Treść oświadczenia powinna zawierać informację o rozwiązaniu umowy, datę jej zawarcia oraz wskazanie okresu wypowiedzenia. Należy uznać, że oświadczenie o rozwiązaniu umowy o pracę zostaje złożone z chwilą, gdy doszło do drugiej strony w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią.  W praktyce oznacza to, że wypowiedzenie dokonane jest w chwili osobistego wręczenia drugiej stronie właściwego dokumentu lub też doręczenia jej listu poleconego. Możliwe jest również złożenie wypowiedzenia do rąk osoby upoważnionej do działania w imieniu pracownika lub pracodawcy.

Uwaga!
Pracownik, który zdecydował się na wypowiedzenie umowy o pracę, powinien skierować pismo zawierające odpowiednie oświadczenie bezpośrednio do pracodawcy. Jednakże, jeśli jest zatrudniony w jednostce organizacyjnej firmy, niemającej statusu pracodawcy, wystarczy, że złoży stosowne wypowiedzenie osobie reprezentującej pracodawcę.  Odmowa przyjęcia wypowiedzenia nie ma żadnego wpływu na jego skuteczność. Innymi słowy, pomimo nieprzyjęcia dokumentu wypowiedzenia, będzie on wywoływał skutek prawny w postaci rozwiązania umowy o pracę. 

W sytuacji, gdy strona zmieniła zdanie i nie chce wypowiedzieć umowy o pracę może cofnąć złożone wypowiedzenie. Warunkiem skuteczności takiego cofnięcia jest jednak wyrażenie zgody przez drugą stronę. Ponadto, możliwe jest również jednostronne cofnięcie wypowiedzenia, jeśli dojdzie do adresata jednocześnie z oświadczeniem o wypowiedzeniu umowy bądź wcześniej.

Wygeneruj dokument: Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem przez Pracownika

II. Obowiązki pracodawcy

W wypadku, gdy dochodzi do rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem z inicjatywy pracodawcy, jest on zobowiązany do merytorycznego uzasadnienia swojej decyzji. Wymóg ten ma na celu ochronę pracownika przed bezzasadnym wypowiedzeniem. Należy pamiętać, że przyczyna wskazana w uzasadnieniu musi być rzeczywista i konkretna, nie może także stanowić przejawu dyskryminacji. Jeżeli podany przez pracodawcę powód jest nierzeczywisty, należy uznać, że wypowiedzenie nie zawierało uzasadnienia. Z kolei skutkiem braku wskazania przyczyny, uzasadniającej wypowiedzenie umowy o pracę, jest uznanie  wypowiedzenia za niezgodne z prawem. Pracownikowi będzie zatem przysługiwało prawo do wniesienia pozwu do sądu pracy o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne. Uzasadnienie może zostać zamieszczone w treści wypowiedzenia lub w odrębnym piśmie, doręczonym wraz z wypowiedzeniem.

Co więcej, pracodawca zobowiązany jest do zawarcia w oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy o pracę pouczenia o przysługującym pracownikowi prawie odwołania do sądu pracy. Termin złożenia takiego odwołania wynosi 14 dni.

Jeżeli pracodawca ma zamiar wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę zawartej na czas nieoznaczony, powinien zawiadomić o tym na piśmie reprezentującą pracownika zakładową organizację związkową, jednocześnie podając przyczynę, która uzasadnia rozwiązanie umowy. Obowiązek ten spoczywa na pracodawcy tylko wtedy, gdy zwalniany pracownik należy do wskazanej organizacji. Jeśli zaś pracownik nie jest członkiem związku zawodowego, pracodawca może dokonać wypowiedzenia umowy bez uprzednich konsultacji. Zakładowa organizacja związkowa ma 5 dni od otrzymania zawiadomienia na podjęcie odpowiednich kroków. W wypadku, gdy stwierdzi, że wypowiedzenie jest bezzasadne może zgłosić pracodawcy na piśmie umotywowane zastrzeżenia. Należy jednak podkreślić, że pracodawca nie jest związany zastrzeżeniami związku zawodowego, może więc podjąć decyzję wedle własnego uznania.

Wygeneruj dokument: Rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem przez pracodawcę

III. Okresy wypowiedzenia

Okres wypowiedzenia jest okresem pomiędzy złożeniem wypowiedzenia a rozwiązaniem umowy o pracę. Jego ustanowienie pozwala na przygotowanie się stron do zakończenia, istniejącego pomiędzy nimi, stosunku prawnego. W tym czasie pracodawca może rozpocząć poszukiwania nowej osoby na miejsce odchodzącego pracownika, zaś pracownik ma szansę na znalezienie nowej pracy. Długość okresu wypowiedzenia zależy od okresu zatrudnienia u danego pracodawcy i wynosi:

¨       dwa tygodnie – jeśli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,

¨       miesiąc – jeśli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy,

¨       trzy miesiące – jeśli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.

W wypadku, gdy podczas trwania stosunku pracy dojdzie do przejścia zakładu pracy na innego pracodawcę, do okresu zatrudnienia pracownika należy wliczyć również okres zatrudnienia
u poprzedniego pracodawcy.

Po dokonaniu wypowiedzenia umowy o pracę strony mogą ustalić wcześniejszy termin rozwiązania umowy. Oznacza to, że faktycznie możliwe jest uzgodnienie innego, wcześniejszego terminu ustania stosunku pracy. Jednakże należy zaznaczyć, iż nie doprowadza to do zmiany sposobu rozwiązania umowy o pracę. Zgoda stron na wcześniejsze rozwiązanie umowy w żadnym wypadku nie przekształca wypowiedzenia w rozwiązanie umowy za porozumieniem stron. 

Zgodnie z obowiązującymi zasadami, pracownik zobowiązany jest do świadczenia pracy przez cały okres wypowiedzenia. Ponadto, przysługują mu także wszelkie uprawnienia, które przysługują pozostałym pracownikom. Strony mogą jednak umówić się, iż w okresie wypowiedzenia pracownik nie będzie świadczył pracy, jednocześnie zachowując prawo do wynagrodzenia.

IV. Wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas oznaczony

Zawierając umowę o pracę na czas określony, dłuższy niż 6 miesięcy, strony mogą przewidzieć dopuszczalność wcześniejszego jej rozwiązania z zachowaniem dwutygodniowego okresu wypowiedzenia. Wówczas każda z nich będzie uprawniona do zakończenia stosunku pracy, po złożeniu drugiej stronie stosownego pisma.

W praktyce oznacza to, że aby możliwe było zakończenie stosunku pracy zawartego na czas określony, konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek:

¨       taka możliwość musi zostać przewidziana w treści umowy o pracę,

¨       umowa powinna zostać zawarta na okres dłuższy niż sześć miesięcy.

Jeśli okaże się, że strony uzgodniły, że umowa zostanie zawarta na czas krótszy niż 6 miesięcy, a pomimo to zawarły w jej treści postanowienie ustanawiające czternastodniowy okres wypowiedzenia – postanowienie to jest nieważne.

Uwaga!
Przy rozwiązywaniu umowy zawartej na czas oznaczony pracodawca nie ma obowiązku wskazywać przyczyny wypowiedzenia!

V. Zwolnienie na poszukiwanie pracy

W okresie wypowiedzenia pracownikowi przysługuje zwolnienie na poszukiwanie pracy, z zachowaniem prawa do wynagrodzenia. Uprawnienie to przysługuje każdemu pracownikowi, niezależnie od rodzaju umowy czy też długości okresu wypowiedzenia. Jednakże w wypadku rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron pracownik nie będzie mógł skorzystać ze wskazanego zwolnienia.

Wymiar zwolnienia uzależniony jest od długości okresu wypowiedzenia i wynosi:

¨    dwa dni robocze – w okresie dwutygodniowego oraz jednomiesięcznego wypowiedzenia,

¨    trzy dni robocze – w okresie trzymiesięcznego wypowiedzenia, także w przypadku jego skrócenia na podstawie ustalenia stron.

W sytuacji, gdy pracodawca odmawia udzielenia dni wolnych na poszukiwanie pracy, pracownik ma prawo nie stawić się do pracy w ostatnich dwóch lub trzech dniach roboczych okresu wypowiedzenia. W ten sposób zrealizuje przysługujące mu uprawnienie, dlatego też nie musi martwić się o poniesienie jakichkolwiek negatywnych konsekwencji.

Wynagrodzenie za czas zwolnienia na poszukiwanie pracy obliczane jest zgodnie z zasadami obowiązującymi dla obliczania wynagrodzenia za czas urlopu.  

Ponadto przepisy Kodeksu pracy określają również sytuacje, w których wypowiedzenie umowy pracownikowi jest niedopuszczalne.

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.
copyright © przewodnikprawny.pl