Umowa przechowania

 

Jeżeli chcesz oddać rzecz innej osobie, aby pełniła nad nią pieczę, a więc dopełniła wszystkich koniecznych czynności, aby zachować ją w niezmienionym stanie oraz chroniła przed czynnikami prowadzącymi do zniszczenia lub uszkodzenia danej rzeczy powinieneś zawrzeć umowę przechowania. Pamiętaj, że do zawiązania takiej umowy dochodzi również w sposób dorozumiany np. gdy pozostawisz kapelusz w szatni w restauracji lub płaszcz w gabinecie fryzjerskim.

Istotą umowy przechowania jest zobowiązanie się jednej ze stron umowy do zachowania rzeczy ruchomej oddanej mu na przechowanie w stanie niepogorszonym. Na przechowawcy (osobie, która przyjmuje daną rzecz na przechowanie) spoczywa zatem obowiązek zapewnienia odpowiednich warunków przechowania rzeczy tak, aby jej stan nie uległ pogorszeniu oraz wydania rzeczy w każdym czasie na żądanie składającego.

 

I. Strony umowy

Stronami umowy przechowania są przechowawca, czyli osoba, która przechowuje daną rzecz oraz składający, a więc osoba, która daną rzecz oddaje w przechowanie. Przechowawcą może być osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nie posiadająca osobowości prawnej, lecz mająca zdolność prawną. Przepisy nie wprowadzają w tej kwestii żadnych ograniczeń. Oznacza to, że przyjąć rzecz na przechowanie może zarówno przedsiębiorca świadczący usługi przechowania zarobkowo, jak i podmiot nie prowadzący działalności gospodarczej. Podobnie składającym może być każdy podmiot prawa, uczestniczący w obrocie. Należy jednak pamiętać, że składający nie musi być właścicielem składanej rzeczy. Nie jest istotny jego tytuł prawny do przedmiotu umowy - może być on najemcą, użytkownikiem, a nawet dzierżycielem rzeczy. Przechowawca zaś nie ma obowiązku sprawdzenia jaki tytuł prawny przysługuje składającemu. Możliwe jest również, oddanie rzeczy na przechowanie przez samego właściciela rzeczy. Ponadto nic nie stoi na przeszkodzie, aby po stronie składającego lub przechowawcy wystąpiło kilka podmiotów.

 

II. Przedmiot umowy

Przedmiotem umowy przechowania mogą być wyłącznie rzeczy ruchome oznaczone co do tożsamości, czyli rzeczy materialne niebędące nieruchomościami. Wykluczone jest więc zawarcie umowy przechowania, której przedmiotem byłaby nieruchomość bądź rzecz oznaczona co do gatunku. Możliwe jest natomiast oddanie na przechowanie zwierząt czy też swoistego rodzaju rzeczy jak pieniądze oraz papiery wartościowe. W przypadku przechowywania np. banknotów bądź akcji, zamkniętych w kopercie lub kasetce, przechowawca będzie miał obowiązek zwrotu dokładnie tych samych, oznaczonych indywidualnie rzeczy po zakończeniu trwania umowy. Co więcej umowa przechowania może dotyczyć jednej bądź większej liczby rzeczy. Składający może przekazać przechowawcy nie tylko jedną rzeczy, lecz także kilka określonych rzeczy. Z chwilą oddania przedmiotu umowy zawsze dojdzie do ich indywualizacji, dlatego też na przechowawcy ciąży ryzyko uszkodzenia lub utraty przedmiotu umowy, spowodowaną okolicznościami, za które nie ponosi on odpowiedzialności.

Jeśli przedmiotem umowy zostaną ustanowione rzeczy oznaczone co do gatunku lub pieniądze, które w żaden sposób nie zostały zabezpieczone np. w kasetce mamy do czynienia z tzw. przechowaniem nieprawidłowym. Ze względu na charakter umowy, nie występuje tutaj ryzyko uszkodzenia lub utraty rzeczy. Obowiązek zwrotu przedmiotu przechowania nieprawidłowego nie dotyczy indywidualnie oznaczonych, oddanych w przechowanie rzeczy, lecz tej samej ilości pieniędzy bądź rzeczy tego przechowania może zostać samego gatunku.

 

III. Forma umowy

Umowa zawarta w dowolnej formie. Strony mogą złożyć oświadczenia woli ustnie lub spisać odpowiedni dokument. W niektórych przypadkach do zawarcia umowy dochodzi w sposób dorozumiany. Ma to miejsce np. w sytuacji pozostawienia odzieży w szatni w restauracji czy też na wieszaku u lekarza. Istotny będzie w tym wypadku kontekst sytuacyjny, który pozwoli na ocenę, czy w tym wypadku na danej osobie ciążą obowiązku przechowawcy.

Strony mogą także zastrzec, iż umowa powinna zostać dokonana w formie szczególnej np. aktu notarialnego. Zachowanie takiej formy będzie wówczas niezbędne do uznania ważności określonej umowy.

Jeśli umowa została zawarta na piśmie, zmiana lub uzupełnienie jej treści o nowe postanowienia ,będzie wymagać zachowania takiej samej formy.

Należy zwrócić uwagę, iż często zawarcie umowy przechowania wiąże się z wydaniem przez przechowawcę pokwitowania bądź znaku legitymującego (np. żetonu, numerka, kwitu), który stanowi potwierdzenie oddania rzeczy na przechowanie. Stanowią one dowód zawarcia umowy, a także legitymują osobę, uprawnioną do wykonania praw z umowy przechowania, w tym żądania zwrotu rzeczy. Jednak wydanie znaku legitymacyjnego składającemu nie jest konieczną przesłanką realizacji umowy.

 

IV. Treść umowy

Aby zawarta umowa została uznana za umowę przechowania powinna zawierać w swojej treści następujące elementy:

  • zobowiązanie przechowawcy do sprawowania pieczy nad rzeczą,

  • oznaczenie rzeczy będącej przedmiotem przechowania oraz

  • zobowiązanie przechowawcy do wydania przedmiotu umowy w stanie niepogorszonym na każde żądanie składającego.

Obowiązek pełnienia pieczy nad rzeczą należy do podstawowych obowiązków, jakie obciążają przechowawcę. Powinien on w czasie trwania umowy dokonywać wszelkich czynności w celu utrzymania rzeczy w stanie niepogorszonym, a więc w stanie, w jakim rzecz znajdowała się w chwili jej wydania przechowawcy, bez jakichkolwiek uszkodzeń. Piecza nad rzeczą wyraża się w strzeżeniu rzeczy przed jej zniszczeniem bądź uszkodzeniem, a także w ochronie przed jej utratą. Przechowawca zobowiązany jest zmienić miejsce przechowania rzeczy, gdy jest to konieczne do zachowania przedmiotu umowy w stanie niepogorszonym oraz oddać rzecz innej osobie, jeśli prawidłowe wykonywanie przez niego obowiązków jest niemożliwe.

Składającemu przysługuje prawo do żądania zwrotu przedmiotu umowy w każdym czasie, natomiast przechowawca zobowiązany jest wydać ją w stanie niepogorszonym. Zwrot rzeczy oddanej na przechowanie co do zasady następuje w miejscu, gdzie miała być ona przechowywana. Odstępstwo od tej reguły ma miejsce w sytuacji, gdy miejsce spełnienia świadczenia, nie jest oznaczone ani nie wynika z właściwości zobowiązania. Wówczas wydanie rzeczy powinno zostać dokonane w miejscu zamieszkania lub siedziby przechowawcy bądź siedziby jego przedsiębiorstwa w chwili powstania zobowiązania.

Przyjmuje się, iż umowa przechowania ma charakter odpłatny, choć może być ona zawarta również jako umowa nieodpłatna. Wysokość wynagrodzenia przechowawcy za wykonanie umowy jest dowolnie ustalana przez strony. Jeśli jednak nie zostało ono określone w umowie lub w taryfie, a więc urzędowym zestawieniu stawek opłat oraz cen za usługi, przechowawcy należy się wynagrodzenie w danych stosunkach przyjęte. Okolicznościami mającymi wpływ na kwotę wynagrodzenia przysługującego przechowawcy są: czas przechowania, wartość rzeczy, koszty poniesione przez przechowawcę, jak i również ceny rynkowe notowane przy usługach tego rodzaju.

Jeśli zawarta umowa przechowania ma charakter odpłatny po stronie składającego powstaje obowiązek wypłacenia przechowawcy ustalonego wynagrodzenia.  Do jego zapłaty powinno dojść najpóźniej przy odbiorze rzeczy, będącej przedmiotem umowy.

Co więcej składający zobowiązany jest również oprócz zapłaty wynagrodzenia do zwrotu innych należności, które powstały w związku z wykonywaniem umowy przechowania  - zwrotu kosztów oraz wydatków, jakie zostały poczynione na przedmiot umowy.

Wygeneruj umowę: Umowa przechowania

V. Konsekwencje zawarcia umowy

W związku z zawarciem umowy przechowania, przechowawca ponosi odpowiedzialność za utratę lub uszkodzenie oddanej mu rzeczy, spowodowaną niezachowaniem należytej staranności wymaganej w stosunkach tego rodzaju. Odpowiada on również za działania i zaniechania pomocnika, współpracownika oraz zastępcy, któremu oddał rzecz, jeśli nie zawiadomił o tym składającego, a także gdy nie wymagały tego okoliczności. Do powstania odpowiedzialności odszkodowawczej przechowawcy dochodzi przede wszystkim w sytuacji niedozwolonego używania przedmiotu, zmiany miejsca bądź sposobu przechowania, jak i w przypadku oddania rzeczy innej osobie bez zawiadomienia składającego oraz bez koniecznej potrzeby. Przechowawca nie zostanie zwolniony z odpowiedzialności nawet w wypadku przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy, które nie nastąpiłyby, gdyby przechowawca wykonywał swoje obowiązku zgodnie z treścią umowy.

Jeśli więc dojdzie do uszkodzenia bądź utraty rzeczy oddanej w przechowanie w czasie trwania umowy, składający będzie mógł żądać zapłaty stosownego odszkodowania. Będzie on jednak zobowiązany do wykazania, że gdyby przechowawca nie postąpił niezgodnie z treścią umowy, szkoda nie zostałaby wyrządzona, a także wskazać związek przyczynowy pomiędzy naruszeniem obowiązków przechowawcy a wystąpieniem określonej szkody.

 

Podsumowanie:

Nazwa umowy: umowa przechowania.

Strony umowy: składający, przechowawca – w obu przypadkach: osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym ustawa przyznaje zdolność prawną.

Przedmiot umowy: rzeczy oznaczone co do tożsamości, zwierzęta, znaki pieniężne, papiery wartościowe.

Forma umowy: dowolna.

Czas trwania umowy:  oznaczony lub nieoznaczony.

Elementy konieczne:

  • oznaczenie konkretnej rzeczy, stanowiącej przedmiot umowy,

  • zobowiązanie przechowawcy do sprawowania pieczy nad rzeczą,

  • zobowiązanie przechowawcy do zwrotu rzeczy na żądanie składającego.

Odpłatność umowy:  umowa odpłatna lub nieodpłatna.

Konsekwencje zawarcia umowy: powstanie odpowiedzialności odszkodowawczej przechowawcy w wypadku uszkodzenia lub utraty rzeczy.

Generuj powiązane dokumenty

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.
copyright © przewodnikprawny.pl