Umowa przejęcia długu

 

Jeżeli chcesz pomóc członkowi rodziny, który zobowiązany jest do spłaty określonego długu i jesteś gotowy wykonać za niego ciążące na nim obowiązki możesz zawrzeć umowę przejęcia długu. Na skutek przejęcia długu wstąpisz w dotychczasowe miejsce dłużnika, który zostanie z długu zwolniony. Będziesz więc zobowiązany do spełnienia świadczenia, którego wykonanie było wymagane od dłużnika oraz nabędziesz wszelkie, wynikające z istniejącego stosunku prawnego, roszczenia wobec wierzyciela. Należy podkreślić, iż przejęcie długu nie wpływa ani na charakter, ani też na treść dotychczasowego zobowiązania.

Istotą umowy przejęcia długu jest wstąpienie osoby trzeciej na miejsce dłużnika, który zostaje z długu zwolniony. Przejęcie długu może nastąpić w dwóch konfiguracjach. Pierwszą z nich jest umowa zawarta pomiędzy wierzycielem a osobą trzecią za zgodą dłużnika, drugą zaś umowa pomiędzy dłużnikiem a osobą trzecią za zgodą wierzyciela. Przejęcie długu jest więc czynnością dwuczłonową, która składa się z jednej z wyżej wskazanych umów oraz oświadczenia, w którym wierzyciel bądź dłużnik wyrażają zgodę na zmianę osoby dłużnika.

 

I. Strony umowy

Umowa przejęcia długu może zostać zawarta na dwa sposoby:

  1. pomiędzy osobą trzecią a wierzycielem za zgodą dłużnika lub

  2. pomiędzy osobą trzecią a dłużnikiem za zgodą wierzyciela.

W obu przypadkach jedną ze stron umowy jest osoba trzecia (zwana przejemcą lub przejmującym), a więc podmiot, który nie występował w pierwotnym stosunku zobowiązaniowym. Na mocy zawartej umowy przejmujący staje się nowym dłużnikiem. Oznacza to, że wstępuje on w sytuację prawną dotychczasowego dłużnika, który zostaje zwolniony z długu. Po drugiej stronie umowy może zaś wystąpić dłużnik lub wierzyciel.

Aby umowa przejęcia długu była skuteczna niezbędne jest uzyskanie zgody odpowiednio wierzyciela albo dłużnika. Wyrażenie zgody następuje w drodze oświadczenia, skierowanego do odpowiedniej strony umowy przejęcia długu. Jeśli do przejęcia długu dochodzi poprzez zawarcie umowy pomiędzy wierzycielem a osobą trzecią, zgodę na jej zawarcie powinien udzielić dłużnik. Dłużnik, który wyraża akceptację na zawarcie takiej umowy, może złożyć stosowne oświadczenie którejkolwiek ze stron. W przypadku zaś, gdy umowa przejęcia długu zawierana jest pomiędzy dłużnikiem a osobą trzecią, zgodę powinien wyrazić wierzyciel. Podobnie jak w przypadku dłużnika, oświadczenie o wyrażeniu zgody na zawarcie umowy przejęcia długu, może zostać złożone którejkolwiek ze stron.  Jednakże, w wypadku, gdy wierzyciel nie wiedział, że osoba przejmująca dług jest niewypłacalna, oświadczenie o wyrażeniu zgody należy uznać za bezskuteczne.

Każda ze stron opisywanej umowy może wyznaczyć osobie, której zgoda jest wymagana do skuteczności umowy, odpowiedni termin do jej wyrażenia. Jeżeli po bezskutecznym upływie wyznaczonego przez stronę terminu potrzebna zgoda nie zostanie wyrażona jest to jednoznaczne z odmówieniem udzielenia zgody.

W wypadku nieuzyskania od dłużnika zgody na zawarcie umowy przejęcia długu, umowę uważa się za niezawartą. Oznacza to, że jeżeli osoba trzecia spełni świadczenie, pomimo braku wymaganej zgody, nie może ona żądać od dłużnika zwrotu tego świadczenia. Natomiast jeżeli skuteczność umowy o przejęcie długu zależy od zgody wierzyciela, a wierzyciel odmówił jej wyrażenia, przejmujący jest odpowiedzialny względem dłużnika za to, że wierzyciel nie będzie od niego żądał spełnienia świadczenia.

 

II. Przedmiot umowy

Przedmiotem opisywanej umowy jest przejęcie długu. Pod pojęciem długu należy rozumieć zespół obowiązków dłużnika, których wykonanie ma na celu zaspokojenie interesu wierzyciela (np. zapłacenie określonej sumy pieniędzy). Dłużnik zobowiązany jest zatem do spełnienia określonego świadczenia, które stanowi podstawę stosunku prawnego istniejącego pomiędzy nim a wierzycielem. Jak już wskazywano poprzez umowę przejęcia długu osoba trzecia wstępuje w miejsce dłużnika. Innymi słowy - przejmuje wszelkie obowiązki jakie ciążyły na dotychczasowym dłużniku względem wierzyciela, jak i roszczenia oraz uprawnienia, które przysługiwały dłużnikowi przeciwko wierzycielowi. Należy zatem podkreślić, że przejmujący nie przyjmuje na siebie wyłącznie długu dotychczasowego dłużnika, ale także ogół praw wynikających ze stosunku zobowiązaniowego.

Uwaga!

Nie w każdym przypadku zawarcie umowy przejęcia długu będzie możliwe. Osoba trzecia nie będzie mogła zobowiązać się do wypełnienia obowiązków dłużnika, w wypadku, gdy:

  • właściwość zobowiązania wymaga osobistego spełnienia świadczenia przez dłużnika (np. namalowanie obrazu przez konkretnego artystę),

  • stan majątkowy przejemcy każe sądzić, że nie będzie on w stanie wywiązać się z obowiązków dotychczasowego dłużnika.

W wypadku, gdy przedmiotem umowy ma być dług przyszły, konieczne jest natomiast dokonanie zastrzeżenia, które nakładać będzie na przejemcę obowiązek przejęcia długu tylko wtedy, gdy ten powstanie.

 

III. Forma umowy

Umowę przejęcia długu możemy zaliczyć do tzw. umów konsensualnych. Oznacza to, że do ich zawarcia wymagane jest jedynie złożenie zgodnych oświadczeń woli przez strony. Nie jest zatem konieczne dokonanie innych, dodatkowych czynności.

Zawierając umowę przejęcia długu wymagane jest zachowanie formy pisemnej. Jest to wymóg bezwzględny, dlatego też w wypadku, gdy strony zawrą taką umowę np. ustnie, jest ona nieważna.

Wymóg zachowania formy pisemnej znajduje zastosowanie również w wypadku oświadczeń, składanych przez dłużnika lub wierzyciela, w których wyrażają oni zgodę na zawarcie umowy przejęcia długu.

 

IV. Treść umowy

Aby umowa przejęcia długu mogła wywołać skutki prawne powinna zawierać następujące elementy:

  • wstąpienie przejmującego w miejsce dotychczasowego dłużnika,

  • zgoda odpowiednio: dłużnika lub też wierzyciela.

Z chwilą zawarcia umowy przejmujący obejmuje ogół praw i obowiązków, spoczywających do tej pory na dłużniku. Będzie on zatem odpowiedzialny swoim osobistym majątkiem za spełnienie wszelkich świadczeń wobec wierzyciela. Podkreślenia wymaga, że na skutek przejęcia długu zmianie ulga jedynie podmiot zobowiązania, natomiast treść samego stosunku zobowiązaniowego nie ulega zmianie.

Co do zasady, w umowie przejęcia długu nie jest wskazywany skutek w postaci zwolnienia dotychczasowego dłużnika z długu. Uwolnienie dłużnika od odpowiedzialności traktowane jest jako konsekwencja zawarcia umowy przejęcia długu, dlatego też nie jest wymagane zamieszczenie w umowie postanowienia, które potwierdzałoby taką okoliczność.

Uwaga!

W treści umowy należy wyraźnie zaznaczyć, że określona osoba trzecia przejmuje dług dotychczasowego dłużnika. Jeśli pojawią się wątpliwości co do tego, czy przejmujący wstępuje na miejsce dłużnika, będzie on traktowany jak dłużnik solidarny a zawarta umowa jak kumulatywne przystąpienie do długu. W takiej sytuacji dłużnik nie zostanie zwolniony z długu, lecz będzie zobowiązany do spełnienia ciążących na nim obowiązków na równi z osobą trzecią.

Umowa przejęcia długu co do zasady jest umową nieodpłatną. Oznacza to, że przejmujący nie otrzymuje z tytułu przejęcia długu żadnego wynagrodzenia. Jednakże obowiązujące przepisy nie zakazują stronom ustalenia takiego wynagrodzenia w treści umowy.

Wygeneruj umowę: Umowa przejęcia długu

 

V. Konsekwencje zawarcia umowy

Na podstawie umowy przejęcia długu osoba trzecia, zwana przejmującym bądź przejemcą, wstępuje w miejsce dotychczasowego dłużnika, który zostaje z długu zwolniony. Oznacza to, że od chwili podpisania stosownego dokumentu, to przejmujący odpowiedzialny jest za spełnienie świadczeń, do których wykonania zobowiązany był dłużnik. Jednakże należy podkreślić, iż przejęcie długu nie wywołuje żadnych skutków w stosunku zobowiązaniowym łączącym w pierwszej kolejności wierzyciela z dłużnikiem, a następnie z przejemcą. Wierzyciel, po zawarciu umowy przejęcia długu, może zaspokoić się z majątku osobistego przejmującego, który staje się tym samym nowym dłużnikiem.

 

Podsumowanie:

Nazwa umowy: umowa przejęcia długu.

Strony umowy: przejmujący oraz wierzyciel lub dłużnik.

Przedmiot umowy: przejęcie długu przez osobę trzecią.

Forma umowy: pisemna.

Elementy konieczne:

  • nabycie długu przez przejmującego,

  • zgoda odpowiednio: dłużnika lub też wierzyciela.

Odpłatność umowy: co do zasady nieodpłatna.

Konsekwencje: wstąpienie przejmującego na miejsce dotychczasowego dłużnika; zwolnienie dłużnika z dotychczasowego długu; zobowiązanie przejmującego do spłaty długu.

Generuj powiązane dokumenty

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.
copyright © przewodnikprawny.pl