Umowa użyczenia ruchomości


Jeśli chcesz przekazać znajomemu określoną rzecz ruchomą, np. samochód, aby mógł z niej swobodnie korzystać bez konieczności zapłaty wynagrodzenia możesz zawrzeć z nim umowę użyczenia ruchomości. Podpisana umowa stanowić będzie dowód istnienia pomiędzy wami stosunku prawnego i ułatwi ci dochodzenie roszczeń w wypadku wyrządzenia przez biorącego w używanie szkody na rzeczy.

Umowa użyczenia ruchomości polega na zezwoleniu biorącemu na używanie oddanej mu rzeczy ruchomej przez czas oznaczony lub nieoznaczony. Główną cechą umowy użyczenia jest jej nieodpłatność, zatem osoba, która oddaje rzecz na podstawie umowy użyczenia nie może domagać się z tego tytułu wynagrodzenia.

 

I. Strony umowy

Stronami umowy użyczenia są użyczający (komodant), a więc osoba, która zezwala na korzystanie z określonej rzeczy przez czas oznaczony lub nieoznaczony oraz biorący w używanie (komodatariusz), czyli osoba, która używa rzeczy oddanej mu na podstawie umowy użyczenia.

Po obu stronach umowy może wystąpić każdy podmiot prawa – osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną. Przepisy nie przewidują w tej kwestii żadnych ograniczeń.

Co więcej, użyczający nie musi być właścicielem rzeczy, aby zawrzeć umowę użyczenia z wybraną przez siebie osobą. Powinien on jednak posiadać taki tytuł prawny do rzeczy, który pozwoli mu na oddanie rzeczy biorącemu w użyczenie. Użyczający może być zatem posiadaczem samoistnym lub zależnym, a także dzierżycielem rzeczy. Zawarta umowa użyczenia kształtuje stosunek prawny wyłącznie pomiędzy stronami, dlatego też w wypadku sprzedaży rzeczy oddanej w używanie nowy nabywca nie wstępuje w miejsce użyczającego.

 

II. Przedmiot umowy

Przedmiotem umowy użyczenia ruchomości mogą być wszystkie rzeczy oznaczone co do tożsamości, a nawet rzeczy oznaczone co do gatunku. Innymi słowy, użyczający może oddać biorącemu każdą rzecz, która nadaje się do używania, np. samochód, narzędzia, maszyny.

Uwaga!

Pieniądze, jako środek płatniczy, nie mogą być przedmiotem umowy użyczenia. Jeśli strony umówią się, że użyczający przekaże biorącemu w używanie określoną kwotę pieniędzy, zawartą pomiędzy nimi umowę należy uznać za umowę pożyczki.

 

III. Forma umowy

Umowa użyczenia należy zakwalifikować jako umowę realną. Oznacza to, że do jej zawarcia, oprócz złożenia przez strony stosownych oświadczeń woli, konieczne jest także wydanie rzeczy biorącemu w używanie. Jeśli więc strony podpisały dokument, jednakże rzecz ruchoma nadal pozostaje we władaniu użyczającego, nie możemy mówić o zawarciu umowy użyczenia.

Strony mogą zawrzeć umowę użyczenia w formie dowolnej – np. w formie ustnej, pisemnej lub aktu notarialnego. Możliwe jest także zawarcie wskazanej umowy w sposób dorozumiany, np. poprzez wydanie znajomemu kluczyków do samochodu w celu jego użytkowania. Jednak, jeśli umowa została zawarta w danej formie (np. pisemnej), wszelkie uzupełnienia i zmiany powinny być dokonane z zachowaniem takiej samej formy.

 

IV. Treść umowy

Każda umowa użyczenia powinna zawierać następujące elementy:

  • zobowiązanie użyczającego do znoszenia używania rzeczy przez biorącego oraz

  • dokładne określenie rzeczy przekazanej do bezpłatnego używania.

Aby umowa została zawarta, użyczający powinien wydać drugiej stronie rzecz stanowiącą przedmiot umowy użyczenia. Jego podstawowym obowiązkiem jest znoszenie tego, że biorący używa rzeczy. Zobowiązany jest zatem do powstrzymania się od działań, które mogą w jakikolwiek sposób utrudnić wykonywanie jego prawa do jej używania. Ponadto użyczający odpowiada za takie wady użyczonej rzeczy, które wyrządziły biorącemu rzeczywistą szkodę. Nie musi on jednak utrzymywać rzeczy w stanie zdatnym do umówionego użytku, ani też dokonywać na rzecz nakładów. Nie jest obowiązany również do ochrony biorącego w używanie przed roszczeniami osób trzecich.

Na podstawie zawartej umowy biorący w używanie uzyskuje uprawnienie do używania określonej rzeczy ruchomej. Jest on przy tym zobowiązany do takiego korzystania z rzeczy, które odpowiada jej właściwościom oraz przeznaczeniu. Biorący do używania ponosi również zwykłe koszty utrzymania rzeczy użyczonej, a więc powinien pokryć wszelkie koszty związane z zachowaniem rzeczy w stanie niepogorszonym, np. koszty drobnych napraw, konserwacja. Nie może on natomiast oddać przedmiotu umowy do używania osobie trzeciej bez zgody użyczającego. Dodatkowo należy wskazać, że biorący do używania odpowiedzialny jest za przypadkową utratę lub uszkodzenie rzeczy, jeśli używa jej w sposób sprzeczny z umową bądź właściwościami, a także przeznaczeniem rzeczy. Ponadto będzie on ponosił odpowiedzialność również w wypadku wystąpienia szkody na rzeczy w związku z oddaniem jej osobie trzeciej do używania bez zgody użyczającego. Jednakże biorący w używanie może uwolnić się od odpowiedzialności, jeśli wykaże, że szkoda wystąpiłaby nawet wtedy, gdyby używał jej zgodnie z przeznaczeniem i właściwościami albo gdyby zachował rzecz u siebie.

Umowa użyczenia może zostać zawarta na czas oznaczony lub nieoznaczony. Jeśli umowa została zawarta na czas oznaczony, stosunek prawny pomiędzy stronami kończy się z chwilą upływu terminu wskazanego w treści umowy. Jeśli zaś umowa została zawarta na czas nieoznaczony użyczenie kończy się, gdy biorący uczynił z rzeczy użytek odpowiadający umowie albo gdy upłynął czas, w którym użytek ten mógł uczynić.

Cechą charakterystyczną umowy użyczenia jest jej nieodpłatność. Oznacza to, że użyczający nie może dochodzić wynagrodzenia z tytułu oddania danej rzeczy w używanie. Nie uzyskuje on zatem żadnych korzyści w związku z zawartą umową.

 

Wygeneruj umowę: Umowa użyczenia ruchomości 


V. Konsekwencje zawarcia umowy

Na mocy umowy użyczenia biorący do używania zyskuje uprawnienie do korzystania z danej rzeczy na czas nieokreślony lub określony. W związku z przyznanymi uprawnieniami biorący w używanie ponosi wszelkie koszty związane z utrzymaniem rzeczy w stanie niepogorszonym, m.in. koszty naprawy rzeczy. Ponadto jest on odpowiedzialny za przypadkową utratę lub uszkodzenie przedmiotu użyczenia, jeśli używa go w niewłaściwy sposób lub gdy bez ważnej przyczyny powierza ją innej osobie. Zgodnie z charakterem zobowiązania, użyczającemu nie przysługuje z tytułu umowy użyczenia wynagrodzenie. Jedynym obowiązkiem użyczającego jest natomiast znoszenie używania rzeczy przez biorącego do używania.

 

Podsumowanie:

Nazwa umowy: umowa użyczenia ruchomości.

Strony umowy: użyczający (komodant), biorący do używania (komodatariusz) – w obu przypadkach każda osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną.

Przedmiot umowy: każda rzecz ruchoma (oznaczona co do tożsamości oraz oznaczona co do gatunku), która nadaje się do używania.

Forma umowy: dowolna.

Czas trwania umowy: oznaczony lub nieoznaczony.

Elementy konieczne:

  • zobowiązanie użyczającego do znoszenia używania rzeczy przez biorącego,

  • dokładne określenie rzeczy przekazanej do bezpłatnego używania.

Konsekwencje: uprawnienie biorącego w używanie do korzystania z przekazanej mu rzeczy; odpowiedzialność biorącego do używania za przypadkową utratę lub uszkodzenie rzeczy; obowiązek użyczającego znoszenia używania rzeczy przez biorącego do używania.

 

Generuj powiązane dokumenty

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.
copyright © przewodnikprawny.pl