Umowa zwolnienia z długu

 

Gdy dłużnik nie jest w stanie wykonać określonego świadczenia na rzecz wierzyciela (np. dokonać zapłaty określonej sumy pieniędzy), wierzyciel może zwolnić go ze spełnienia danego obowiązku, zawierając z nim umowę zwolnienia z długu. Do zawarcia takiej umowy dochodzi najczęściej, gdy strony umowy łączą bliskie stosunki osobiste. Zwolnienie z długu może zostać dokonane wyłącznie w formie umowy. Ma ona na celu ochronę zarówno wierzyciela, który dokonując zwolnienia musi mieć pełną świadomość skutków podjętej przez siebie czynności, a także dłużnika, który może swobodnie zadecydować czy chce przyjąć oferowane przez wierzyciela zwolnienie.

Poprzez umowę zwolnienia z długu jedna ze stron umowy zwalnia drugą stronę z długu, natomiast druga strona to zwolnienie przyjmuje. Przepisy nie nakładają na strony obowiązku zachowania formy szczególnej dla dokonania tej czynności. Jednakże w wypadku, gdy umowa, na podstawie której powstało zobowiązanie zawarta była w formie pisemnej, także zwolnienie z długu powinno zostać stwierdzone na piśmie.

 

I. Strony umowy

Stronami umowy zwolnienia z długu są wierzyciel, a więc osoba, której przysługuje dana wierzytelność oraz dłużnik, czyli osoba, która ma obowiązek spełnienia określonego świadczenia względem wierzyciela (np. zapłaty określonej sumy pieniędzy). Umowa zwolnienia z długu nie może natomiast w żadnym wypadku zostać zawarta pomiędzy wierzycielem a osobą trzecią.

W praktyce oznacza to, że stronami umowy zwolnienia z długu są osoby, które łączy stosunek prawny, nakładający na jedną z nich obowiązek wypełnienia określonego świadczenia.

Przykład

Jan Nowak zawarł ze swoim kuzynem Tomaszem Kowalskim umowę pożyczki, której przedmiotem była kwota 2 000 zł. Kuzyni umówili się, że Tomasz zwróci Janowi wskazaną kwotę w dziesięciu równych częściach płatnych co miesiąc. Po spłacie pierwszych trzech części, Tomasz popadł w kłopoty finansowe i nie był w stanie wywiązać się z obowiązku, jaki ciążył na nim z tytułu umowy pożyczki. Ze względu na łączące ich więzy rodzinne, Jan postanowił zwolnić Tomasza z długu i zrezygnował z dochodzenia należnego mu świadczenia, a więc spłaty pozostałej części pożyczki.

Uwaga!

Do zwolnienia z długu może dojść także w przypadku tzw. wielości dłużników oraz wielości wierzycieli. Jeśli wierzyciel zawrze umowę zwolnienia z długu z jednym z kilku dłużników, obowiązek dokonania danego świadczenia wygasa wyłącznie w stosunku do tego dłużnika. Wierzyciel może zaś nadal dochodzić wierzytelności od pozostałych dłużników. Z kolei w wypadku wielości wierzycieli, zwolnienie dokonane przez jednego z nich, nie wywołuje skutków względem pozostałych wierzycieli. Innymi słowy, na dłużniku wciąż będzie ciążył obowiązek wypełnienia określonego świadczenia względem pozostałych wierzycieli, którzy nie zawarli z nim umowy zwolnienia z długu.

 

II. Przedmiot umowy

Przedmiotem opisywanej umowy jest zwolnienie dłużnika z długu dokonane przez wierzyciela oraz przyjęcie tego zwolnienia przez dłużnika. Oznacza to, że zgodnie z treścią umowy, wierzyciel traci prawo do żądania spełnienia świadczenia przez dłużnika, dłużnik zaś nie będzie miał obowiązku wypełnienia danego świadczenia względem wierzyciela. Zobowiązanie łączące strony wygasa.

W przytoczonym wyżej przykładzie, Jan zwolnił Tomasza z długu, tym samym zrzekł się prawa do dochodzenia od niego pozostałej części pożyczonej kwoty pieniędzy. Tomasz natomiast został zwolniony z obowiązku spłaty długu, jakim jest zwrot pełnej sumy pożyczki.

Zwolnienie z długu może obejmować zarówno dług istniejący, jak i dług przyszły. Jednakże w wypadku, gdy strony ustalą, iż zwolnienie obejmować będzie dług przyszły konieczne jest dokładne określenie cech, które identyfikują dany dług. Niezbędne jest zatem wskazanie osoby wierzyciela oraz dłużnika, a także sprecyzowanie przyszłego obowiązku świadczenia, od którego dłużnik zostaje zwolniony (np. zapłaty określonej sumy pieniędzy). Przykładem długu przyszłego są odsetki naliczane od należności głównej.

Ponadto strony mogą umówić się, iż zwolnienie dotyczyć będzie całego zobowiązania lub też tylko jego określonej części. Należy również wskazać, iż z chwilą wygaśnięcia zobowiązania, gasną wraz z nim wszelkie prawa akcesoryjne takie jak poręczenie, zastaw czy też hipoteka.

 

III. Forma umowy

Umowa zwolnienia z długu jest umową konsensualną. Oznacza to, że do jej zawarcia wymagane jest wyłącznie złożenie zgodnych oświadczeń woli stron. Nie jest natomiast konieczne dopełnienie innych formalności.

Co do zasady, przepisy nie wprowadzają ograniczeń dotyczących formy umowy zwolnienia z długu, dlatego też strony mogą zdecydować, czy złożą oświadczenia ustnie, pisemnie, czy też sporządzą odpowiedni dokument w formie szczególnej. Co więcej, możliwe jest zawarcie opisywanej umowy z sposób dorozumiany. Jednakże, jeśli umowa, na podstawie której powstał obowiązek określonego świadczenia, została sporządza w formie pisemnej, zwolnienie z długu również powinno zostać stwierdzone pismem.

Dodatkowo do zwolnienia z długu może dojść poprzez:

  • wydanie dłużnikowi pokwitowania przez wierzyciela,

  • zwrot weksla, na którym dłużnik umieścił swój podpis,

  • zniszczenie umowy, będącej dowodem zobowiązania,

  • sporządzenia przez wierzyciela oświadczenia, że dane zobowiązanie nie istnieje.

 

IV. Treść umowy

Sporządzając umowę zwolnienia z długu, konieczne jest zamieszczenie w jej treści następujących elementów:

  • oświadczenie wierzyciela o zwolnieniu z długu,

  • oświadczenie dłużnika o przyjęciu zwolnienia  z długu.

Należy pamiętać, że aby możliwe było zawarcie umowy zwolnienia z długu nie wystarczy jedynie oświadczenie wierzyciela, na podstawie którego zrzeka się on z przysługującej mu wierzytelności. Niezbędne jest również przyjęcie zwolnienia przez dłużnika, a więc złożenie oświadczenia, w którym wrazi swoją akceptację na zwolnienie go z danego długu. Dopóki dłużnik nie wyrazi zgody na zwolnienie z długu, oświadczenie wierzyciela należy traktować jako ofertę.

Oświadczenia stron nie muszą być złożone równocześnie. Dłużnik może więc ustosunkować się do oświadczenia wierzyciela w terminie późniejszym. Treść składanych oświadczeń powinna wyraźnie wskazywać, iż wolą  stron jest wywołanie skutku w postaci wygaśnięcia danego zobowiązania. Nie jest przy tym konieczne bezpośrednie użycie słowa „zwalniam”. Wystarczy, aby oświadczenie wierzyciela jasno wyrażało wolę zwolnienia dłużnika z długu.

Strony powinny ustalić w treści umowy od kiedy zwolnienie z długu będzie obowiązywać. Zawarta umowa może bowiem wywierać skutki prawne od chwili jej zawarcia lub też w terminie późniejszym, a nawet wcześniejszym niż zawarcie umowy zwolnienia z długu.

Zwolnienie z długu najczęściej dokonywane jest pod tytułem darmym. Mówimy wówczas, iż  zwolnienie z długu jest darowizną, gdyż jego skutkiem jest przysporzenie w majątku dłużnika  (nie musi on wykonywać danego obowiązku np. zapłaty określonej sumy pieniędzy). Jednakże dopuszczalne jest zawarcie takiej umowy, która nakładać będzie na dłużnika obowiązek spełnienia innego świadczenia. W takim wypadku zwolnienie ma charakter odpłatny.

Wygeneruj umowę: Umowa zwolnienia z długu

 

V. Konsekwencje zawarcia umowy

Zawierając umowę zwolnienia z długu wierzyciel zobowiązuje się do zwolnienia dłużnika z określonego długu, natomiast dłużnik zwolnienie to przyjmuje. Skutkiem opisywanej umowy jest wygaśnięcie istniejącego pomiędzy stronami zobowiązania w terminie ustalonym w treści umowy. Innymi słowy, wierzyciel zrzeka się swojego uprawnienia do dochodzenia przysługującej mu wierzytelności, traci zatem możliwość uzyskania należnego mu świadczenia. Dłużnik z kolei wyraża zgodę na zwolnienie z danego długu i w konsekwencji zostaje zwolniony z obowiązku spełnienia świadczenia danego rodzaju. Ponadto pamiętać należy, iż wraz z wygaśnięciem zobowiązania, gasną także prawa akcesoryjne (np. hipoteka, zastaw, poręczenie).

 

Podsumowanie:

Nazwa umowy: umowa zwolnienia z długu.

Strony umowy: wierzyciel, dłużnik – w obu przypadkach: osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której ustawa przyznaje zdolność prawną.

Przedmiot umowy: wierzytelność przysługująca wierzycielowi względem dłużnika (dług).

Forma umowy: co do zasady dowolna.

Elementy konieczne:

  • oświadczenie wierzyciela o zwolnieniu z długu,

  • oświadczenie dłużnika o przyjęciu zwolnienia  z długu.

Odpłatność umowy: umowa odpłatna lub nieodpłatna.

Konsekwencje: wygaśnięcie zobowiązania oraz praw akcesoryjnych.

Generuj powiązane dokumenty

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.
copyright © przewodnikprawny.pl