Ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną

 

Ustanowienie rozdzielności majątkowej pomiędzy małżonkami w trakcie trwania małżeństwa najczęściej następuje w sytuacji pozostawiania przez małżonków w faktycznej separacji. W wypadku, gdy małżonkowie zamieszkują oddzielnie, nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, a także nie są w stanie kontrolować wzajemnych wydatków - rozwiązaniem, które pozwala uchronić się od niekorzystnych konsekwencji związanych z poczynaniami współmałżonka jest zniesienie ustroju ustawowej wspólności majątkowej. Nie każdy jednak wie, iż prawo dopuszcza możliwość ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wsteczną.  

Z żądaniem zniesienia ustroju ustawowej wspólności majątkowej przez sąd może wystąpić każdy z małżonków, a także wierzyciel jednego z nich. Warunkiem, który musi być spełniony, aby sąd ustanowił rozdzielność majątkową między małżonkami jest wystąpienie ważnych powodów.

Do wskazanych „ważnych powodów” należy zaliczyć w szczególności:

  • separacja faktyczna, a więc okoliczność, że małżonkowie żyją w rozłączeniu,
  • dokonywanie przez jednego z małżonków ryzykownych operacji finansowych,
  • trwonienie majątku przez jednego z małżonków,
  • alkoholizm oraz narkomania,
  • hazard,
  • uporczywy brak przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny.

Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego separacja faktyczna musi cechować się brakiem możliwości współdziałania w zarządzie majątkiem wspólnym.

Ponadto, podstawą do wniesienia pozwu o ustanowienie rozdzielności majątkowej może być także zatrzymywanie przez jednego ze współmałżonków majątku wspólnego wyłącznie dla siebie
i uniemożliwianie korzystania z tego majątku przez drugiego z nich.  

Do „ważnych powodów” należą również okoliczności, które dotyczą różnic w naturze osobistej małżonków, a które stwarzają sytuacje, iż wykonywanie przez nich zarządu ich wspólnym majątkiem jest utrudnione, a nawet niemożliwe.  

Uwaga!

„Ważnych powodów” nie stanowią okoliczności niezawinione przez współmałżonka ani też okoliczności niezależne od jego woli. Nie można zatem wnosić o ustanowienie rozdzielności majątkowej z powodu, np. długotrwałej choroby współmałżonka.

Co do zasady ustanowienie rozdzielności majątkowej pomiędzy małżonkami następuje z dniem wydania wyroku. Jednakże możliwe jest również oznaczenie przez sąd wcześniejszej daty, np. daty wniesienia powództwa, a w szczególnie wyjątkowych przypadkach ustanowienie rozdzielności z jeszcze wcześniejszą datą. Powodem ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wsteczną może być przede wszystkim fakt, iż małżonkowie od dawna żyją w faktycznym rozłączeniu, nie mają wpływu na zaciągane przez siebie zobowiązania, a utrzymanie wspólności ustawowej pociąga za sobą poważne zagrożenie interesu majątkowego oraz dobra rodziny.

Należy jednak pamiętać, iż orzeczenie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną nie może prowadzić do pokrzywdzenia wierzycieli jednego z małżonków. Dlatego też w wypadku, gdy z okoliczności wynika, iż małżonkowie zgodnie dążą do zniesienia wspólności ustawowej w celu utrudnienia wierzycielowi dochodzenia roszczeń, ustanowienie przez sąd rozdzielności majątkowej będzie niemożliwe.

Jest to szczególnie istotne, gdy współmałżonek planuje wnieść pozew o ustanowienie rozdzielności majątkowej ze względu na niepowodzenie drugiego z nich w prowadzeniu działalności gospodarczej. Zgodnie z poglądem przyjętym w orzecznictwie w opisanym wyżej wypadku, problemy finansowe związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i zamiar uniemożliwienia wierzycielom egzekucji z majątku wspólnego nie mogą zostać uznane za „ważne powody” i tym samym nie mogą uzasadniać ustanowienia ustroju rozdzielności majątkowej.  

Pozew o ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną

Uwaga!

Łączenie w pozwie o rozwód, separację lub unieważnienie małżeństwa żądania ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wcześniejszą niż dzień wytoczenia powództwa jest niedopuszczalne.


Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.
copyright © przewodnikprawny.pl