Wydziedziczenie

 

Wydziedziczenie to pozbawienie praw do zachowku członków najbliższej rodziny, w związku z czym spadkobiercy testamentowi zwolnieni są z obowiązku wypłacenia go wydziedziczonym spadkobiercom ustawowym. Należy pamiętać, że wydziedziczenie pozbawia nie tylko prawa do zachowku, ale także pozbawia powołania do spadku. Jest to odrębna instytucja prawna, dlatego też wymaga oddzielnego oświadczenia w testamencie.

Wydziedziczeni mogą być spadkobiercy ustawowi uprawnieni do zachowku, a mianowicie zstępni, małżonek, a w przypadku braku zstępnych również rodzice spadkodawcy. Jednakże należy pamiętać, że do wydziedziczenia może dojść jedynie po spełnieniu określonych w ustawie przesłanek, a więc dowolność jest w tym wypadku wyłączona.

W jakich sytuacjach spadkodawca może wydziedziczyć spadkobierców ustawowych?

Spadkodawca może pozbawić zstępnych, małżonka i rodziców prawa do zachowku, jeśli  uprawniony do zachowku:

  • wbrew woli spadkodawcy postępuje uporczywie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego - oznacza to sytuację, w której pomimo ingerencji spadkodawcy przyszły spadkobierca zachowuje się w sposób sprzeczny z zasadami przyjętymi w społeczeństwie. Najogólniej mówiąc powodem wydziedziczenia może być naganne zachowanie spadkobiercy wbrew znanej mu woli spadkodawcy (np. uzależnienie od narkotyków, hazard, należenie do grupy przestępczej); o zachowaniu opisanym powyżej możemy mówić, jeśli jest to zachowanie długotrwałe i wielokrotne.

  • dopuścił się względem spadkodawcy albo jednej z osób mu bliskich umyślnego przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu, wolności lub rażącej obrazy czci; nie jest jednak konieczne skazanie uprawnionego do zachowku za wskazane przestępstwo prawomocnym wyrokiem karnym.

  • uporczywie nie dopełnia względem spadkodawcy obowiązków rodzinnych - najczęściej wskazanymi obowiązkami są obowiązek alimentacyjny, wsparcie podczas choroby, utrzymywanie kontaktu z rodziną; nie dopełnienie powyższych obowiązków musi mieć jednak charakter trwały.

Jak można dokonać wydziedziczenia?

Aktu wydziedziczenia można dokonać w sporządzanym testamencie bądź poprzez sporządzenie nowego testamentu lub dokonanie zmiany w już sporządzonym.

Jaki jest skutek wydziedziczenia spadkobiercy ustawowego?

Skutkiem wydziedziczenia jest traktowanie wydziedziczonego tak, jakby nie dożył on otwarcia spadku. Nie może zatem uczestniczyć w podziale majątku. Należy pamiętać, iż w wypadku wydziedziczenia zstępnych (np. syna), na ich miejsce wchodzą kolejno ich zstępni (np. wnuk).

Uwaga!

Od wydziedziczenia należy odróżnić, tzw. testament negatywny. Skutkiem testamentu negatywnego jest wyłączenie od dziedziczenia określonego w nim spadkobiercy ustawowego bez jednoczesnego powołania na jego miejsce innej osoby. W takim przypadku spadkobierca zachowuje jednak prawo do zachowku.

 

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.
copyright © przewodnikprawny.pl