Wznowienie postępowania administracyjnego

 

Instytucja wznowienia postępowania administracyjnego ma na celu uchylenie decyzji administracyjnej oraz wydanie nowej decyzji po ponownym przeprowadzeniu postępowania. Należy pamiętać, że wznowienie postępowania może dotyczyć wyłącznie ostatecznej decyzji administracyjnej, a więc takiej od której nie przysługuje stronie żaden środek odwoławczy. Strona może żądać wznowienia postępowania, gdy przeprowadzone wcześniej postępowanie dotknięte były istotnymi wadami i nie jest możliwe określenie jego wpływu na treść decyzji. Wznowienie postępowania polega zatem na ponownym rozpoznaniu sprawy oraz ustaleniu, czy wydana poprzednio decyzja była prawidłowa.

Jeśli chcesz, aby organ wznowił określone postępowanie, powinieneś złożyć odpowiedni wniosek.

 

I. Powody wznowienia postępowania

Organ może wydać decyzję o wznowieniu postępowania w przypadku, gdy:

  1. dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe – przesłanka ta dotyczy wszystkich dowodów, fałszywe zatem mogą być dokumenty, zeznania świadków lub też opinie biegłych, ważne jest natomiast, aby sfałszowanie potwierdzone zostało orzeczeniem sądu bądź innego organu;

  2. decyzja wydana została w wyniku przestępstwa – z taką sytuacją mamy do czynienia, gdy decyzja została wydana np. pod wpływem groźby lub w związku z otrzymaniem korzyści majątkowej;

  3. decyzja została wydana przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu np. z powodu prowadzenia sprawy swoich krewnych lub wszczęcia przeciwko pracownikowi postępowania dyscyplinarnego bądź karnego, istotne jest, aby pracownik lub organ podlegający wyłączeniu brał udział przy dokonywaniu czynności decydujących o rozstrzygnięciu sprawy; 

  4. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu – strona jest bez winy, jeśli nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania, a także gdy nie dopuszczono jej do udziału w istotnych czynnościach procesowych oraz gdy nie brała udziału w postępowaniu z powodów od niej niezależnych i niezawinionych, brak winy strony musi jednak zostać udowodniony, nie wystarczy uprawdopodobnienie, że strona mogła pozostawać bez winy;

  5. wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję – wymagane jest, aby dowody oraz okoliczności istniały w czasie wydawania decyzji, jednak organ nie posiadał o nich wiedzy, ponadto muszą mieć one istotne znaczenie, co oznacza, że mają wpływ na rozstrzygnięcie sprawy;

  6. decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu – ma to miejsce w sytuacji, gdy organ zobowiązany był do współdziałania z innym organem, nie ma przy tym znaczenia, czy współdziałanie miało polegać na wydaniu, opinii czy też miało na celu merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy;

  7. zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydawaniu decyzji – jeśli załatwienie sprawy wymaga rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd lub inny organ i zawieszenia postępowania, jednak może to spowodować niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważną szkodę dla interesu społecznego, organ może nie zawieszając postępowania sam rozstrzygnąć określone zagadnienie; do wznowienia postępowania powinno zatem dojść w wypadku, gdy wydane przez właściwy organ zagadnienie wstępne różni się od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy;

  8. decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Zgodnie ze wskazanymi przesłankami możliwe jest wznowienie postępowania w sytuacji, gdy dowody okazały się fałszywe, a także gdy decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. Należy jednak wskazać, że organ może wznowić postępowanie przed wydaniem przez sąd lub inny organ orzeczenia potwierdzającego ten fakt, jeśli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Organ może wznowić postępowanie także, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa.

Ponadto strona może żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Jednakże wówczas wnioskodawca musi pamiętać, że na złożenie skargi o wznowienie ma 1 miesiąc od dnia wejścia w życie orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego.

Uwaga!

Postępowanie nie może być wznowione z powodu sfałszowanych dowodów lub wydania decyzji w wyniku przestępstwa, jeśli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji minęło 10 lat. Natomiast w wypadku wystąpienia pozostałych przesłanek prowadzących do wznowienia postępowania, nie będzie to możliwe, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat.

 

II. Jaki organ jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania?

Organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o wznowienie postępowania jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Jeśli strona wnosząc skargę o wznowienie postępowania powołuje się na przyczyny związane z działalnością tego organu, właściwy do rozpatrzenia wniosku będzie organ wyższego stopnia, który równocześnie wyznaczy organ właściwy do przeprowadzenia postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na wniosek strony. Podmiotem uprawnionym do wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji jest każda strona postępowania, w którym wydano wadliwą decyzję oraz osoba, która nie jest stroną, ale decyzja została do niej skierowana.

Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez organ postępowania w celu ustalenia przyczyn wznowienia postępowania oraz rozstrzygnięcia sprawy.

Organ może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie nieważności wydając odpowiednią decyzję. Po otrzymaniu odmownej decyzji, wnioskodawcy przysługuje odwołanie. Wyjątkiem jest wydanie decyzji przez naczelny lub inny centralny organ administracji państwowej lub samorządowe kolegium odwoławcze. Wówczas możliwe jest jedynie złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

 

III. Przygotowanie wniosku

Przygotowując wniosek, należy zwrócić uwagę, aby zawierał on wszystkie wymagane elementy:

  • określenie osoby wnioskodawcy,

  • datę i miejsce sporządzenia wniosku,

  • wskazanie organu, do którego kierowany jest wniosek,

  • wskazanie decyzji, dotkniętej wadą,

  • podanie uzasadnienia wniosku – koniecznie powołując się na jedną z wyżej wymienionych przyczyn,

  • podpis wnioskodawcy.

Wygeneruj dokument: Wniosek o wznowienie postępowania

 

IV. Wstrzymanie wykonania decyzji

Jeśli zachodzi prawdopodobieństwo, że decyzja dotknięta jest wadą, organ ma obowiązek z urzędu lub też na żądanie strony wstrzymać wykonanie tej decyzji.

Żądanie wstrzymania wykonalności decyzji, strona postępowania może zamieścić we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Nie musi ona przy tym przedstawiać dowodów na wystąpienie wady w decyzji.

Na postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji służy stronie zażalenie.

 

V. Wydanie decyzji w sprawie wznowienia postępowania

Po zakończeniu postępowania właściwy organ rozstrzyga sprawę w drodze decyzji.

Organ może wydać w tej kwestii trzy różne rozstrzygnięcia:

a) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej –dzieje się tak, gdy organ stwierdzi brak podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej. Jeśli organ wyda decyzję tej treści będzie to oznaczało, że decyzja wydana uprzednio jest prawidłowa i powinna zostać wykonana;

b) uchyla decyzję dotychczasową i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy – takie rozstrzygnięcie ma miejsce w sytuacji, gdy organ uzna, iż zachodzą podstawy do uchylenia poprzedniej decyzji;

c) stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa – organ wydaje taką decyzję, gdy zachodzą przesłanki wznowienia, jednak uchylenie decyzji jest niemożliwe ze względu na upływ czasu, jaki minął od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji. Wydanie takiego rozstrzygnięcia nie eliminuje poprzedniej decyzji, stanowi jednak postawę do wystąpienia z roszczeniem odszkodowawczym.

Od decyzji wydanej w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji służy wnioskodawcy odwołanie do organu wyższego stopnia.

 

Generuj powiązane dokumenty

Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.
copyright © przewodnikprawny.pl